آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٣٠٥

١٤٢ - ١٥٠ سوره بقره، بيان فرموده است. در يکي از اين آيات خطاب به رسول خدا آمده است: " قَدْ نَرَي تَقَلُّبَ وَجْهِکَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّکَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَکَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَحَيْثُ مَا کُنتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَکُمْ شَطْرَهُ وَإِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْکِتَابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَمَا اللهُ بِغَافِل عَمَّا يَعْمَلُونَ " نگريستنت را به اطراف آسمان مي بينيم. تو را به سوي قبله اي که مي پسندي مي گردانيم. پس روي به جانب مسجدالحرام کن. و هر جا که باشيد روي بدان جانب کنيد. اهل کتاب مي دانند که اين دگرگوني به حق و از جانب پروردگارشان بوده است. و خدا از آنچه مي کنند، غافل نيست. [١] يک نقل تاريخي حکايت از آن دارد که حکم تغيير قبله در وسط نماز ابلاغ شد و نمازگزاران دو رکعت از نماز ظهر را به سوي بيت المقدس و دو رکعت بعدي را به سوي کعبه خواندند. تصور گردش در ميانه نماز قدري دشوار به نظر مي رسد; گرچه ممکن است تصور کرد که هم گردش نود درجه اي بوده و هم انتقال از موضعي به موضع ديگر. در روايتي که ابن نجّار نقل کرده، آمده است که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) به زيارت زني از بني سلمه با نام امّ بِشْر ـ دختر براء بن معرور ـ رفت. (اين زمان به تازگي فرزند او بشر درگذشته بود). امّ بشر طعامي براي آن حضرت فراهم کرد. وقتي ظهر شد، حضرت با اصحاب خود در محل اين مسجد نماز خواند. پس از سپري شدن دو رکعت نماز، به رسول خدا(صلي الله عليه وآله)امر شد تا به سمت کعبه بايستد. رسول خدا(صلي الله عليه وآله) به سمت کعبه برگشت و به همين دليل آن مسجد را مسجد قبلتين گفتند.[٢] در نقلي آمده که مردها به جاي زنان و زنان به جاي مردان نقل مکان کردند.[٣]