آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢٩٠

روايت ديگري از ابوهريره، حکايت از آن دارد که هر گاه رسول خدا(صلي الله عليه وآله) از سفر باز مي گشت و به مصلاّ مي رسيد، در آنجا به سمت قبله مي ايستاد و دعا مي کرد.[١] بناي نخست آن، در زمان عمربن عبدالعزيز و در همان نقطه اي بوده است که رسول خدا(صلي الله عليه وآله) نماز عيد را برگزار کرد.[٢] سپس در گذر زمان، اين مسجد بارها بازسازي شد و از آن رو که مورد استفاده عامّه مسلمانان بود، عنايت بيشتري نسبت به آن صورت گرفت. بناي فعلي آن عثماني و از روزگار عبدالمجيد اول عثماني (حکومت از ١٢٥٥ تا ١٢٧٧) مي باشد که پس از آن در زمان سلطان عبدالحميد عثماني (١٢٩٣ ـ ١٣٢٧) بازسازي شد. در دوره سعودي نيز باز بر همان مبنا، ترميم شد که کتيبه موجود تاريخ آن را سال ١٤١١ يعني به عهد سلطنت فهد نشان مي دهد. طول مسجد ٢٦ متر، عرض آن حدود ١٣ متر و مساحت کلّ آن ٣٣٨ متر بوده است. در سالهاي اخير مسجد ياد شده با حفظ معماري، به صورتي نو تزيين شده است. مسجد امام علي بن ابي طالب(عليه السلام) در محلِّ مناخه; يعني مصلاّي بزرگ عيد، که شرح آن گذشت و در فاصله سيصد متري مسجدالنبي و ١٢٢ متري مسجد غمامه، مسجدي است با نام مسجد علي بن ابي طالب(عليه السلام) . به طوري که در برخي از منابع آمده، اينجا محل اقامه نماز عيد توسط امام علي(عليه السلام) است; آن هم زماني که عثمان در محاصره مخالفانش بود و آن حضرت نماز را اقامه کرد. سمهودي مي نويسد: بعيد مي نمايد که علي بن ابي طالب(عليه السلام) با توجه به اقامه نماز توسط پيامبر در محلي مشخص، خود محلي ديگر را براي اين کار تعيين کرده باشد.[٣]