آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢٥٥

مسجد العمره مسجدي با نام مسجد العرفات يا مسجدالعمره در طرف قبله مسجد قبا بوده و نامگذاري آن به مسجد عرفات را از آن روي دانسته اند که زماني در روز عرفه رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در اينجا ايستاده بود و زمين آنچنان صاف شد که حضرت از آنجا مردماني را که در عرفات وقوف کرده بودند، ديد. ابن جُبَير در سفرنامه اش از آن مسجد ياد کرده و گفته است: در انتهاي قريه قبا تلّي است که مشرف به عرفات است. او افزوده است: از همانجا وارد دار الصفه مي شوند; جايي که وقتي عمار و دوستانش وارد مدينه شدند، در آنجا بودند. خيّاري نوشته است: در حال حاضر مسجد مزبور در پشت مدرسه قباالسعوديه است، اما مصحح در پاورقي نوشته است که اين محل داخل ميداني شده و در سمت قبله مسجد قبا است.[١] مسجد عتبان بن مالک درقبا مسجدي بوده با نام مسجدعُتْبان بن مالک که در يکي دو قرن گذشته از ميان رفته است. عتبان که از نُقَباي انصار بود، از رسول خدا(صلي الله عليه وآله) خواست تا به منزل وي بيايد و نمازي در آنجا بخواند تا محل نماز آن حضرت را مصلاّي خود قرار دهد; چرا که گاه سيل مي آيد وميان او ومسجد فاصله مي اندازد. حضرت به خانه او رفتند و مصلاّيي برايش معين کردند و در آنجا نماز گزاردند. به همين دليل، منزل عتبان به صورت مسجد درآمد. محل منزل عتبان در شمال مسجد جمعه بوده و بر اساس گفته عباسي، اين مسجد در سال ١٠٣٦ ق. بازسازي شده است، اما اکنون اثري از آن به چشم نمي خورد.[٢] محمد الياس عبدالغني معتقد است: به نظر مي رسد مسجدي که برابر مسجد جمعه