آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢٢٠

است; نخست درِ جنوبي که تاريخ سال آن ١٠٢٦ هجري است. در شمالي که باب التهجّد نام دارد و روبروي محراب تهجّد است. در شرقي که به باب فاطمه(عليها السلام) نامبردار است و روي آن اشعاري نوشته اند. در غربي که به باب النبي مشهور است. اکنون کسي که در حال خروج از مسجدالنبي، از سمت باب البقيع ـ جنوبي ترين درِ ديوار شرقي مسجد ـ است، در سمتِ چپِ خود حجره شريفه را مي بيند. در اين قسمت، سه قوس يا به عبارتي طاق نما هست که به ترتيب در برابر قبر پيغمبر(صلي الله عليه وآله) ابوبکر و عمر مي باشد. بالاي آن اين آيه شريفه نوشته شده است: " إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللهِ أُولئِکَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوي لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ " .[١] روي يکي از اين ستون ها، دست راست شخصي که روبروي قبر پيامبر(صلي الله عليه وآله) ايستاده، اين شعر ديده مي شود: يا خَيْر مَنْ دُفِنَت بالقاعِ أعْظمُه *** فطاب من طيبهنّ القاعُ و الأکَم نيز روي ستون سمت چپ شخصي که روبروي قبر پيامبر(صلي الله عليه وآله) ايستاده، اين بيت شعر نوشته شده است: نَفْسي الفِداء لِقَبْر أَنْتَ ساکِنُهُ *** فِيهِ الْعِفافُ وَ فِيهِ الجُودُ و الکَرَم[٢] منبر يکي از مکان هاي مقدسِ مسجد، محل منبر رسول خدا(صلي الله عليه وآله) است. در روايات زيادي نقل شده که پيامبر خدا(صلي الله عليه وآله)، در آغاز با تکيه بر درخت خرمايي به ايراد خطبه مي پرداخت تا اينکه يکي از اصحاب پيشنهاد ساختن منبري را داد تا رسول خدا(صلي الله عليه وآله) بر