آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢٠٩
گفتني است که وليد نه تنها مسجدالنبي(صلي الله عليه وآله) را بازسازي کرد، بلکه دستور داد تمامي نقاطي که پيامبر(صلي الله عليه وآله) در آنها نماز خوانده بود و آن را مسجد ساخته بودند، بازسازي شود. اخبار اين بازسازي ها در تاريخ مساجدِ تاريخيِ مدينه نوشته شده است.
توسعه مسجد در زمان مهدي عباسي
بني عباس در سال ١٣٢ هجري بر مسند خلافت نشستند. گفته شده که سفّاح و منصور، اولين و دومين خليفه عباسي، قصد توسعه مسجد را داشتند، اما فرصت اين کار را نيافتند. بهويژه منصور، از مردم مدينه که به رهبري نفس زکيّه از نوادگان امام حسن(عليه السلام) در شورشي سخت بر ضدّ او شرکت کرده بودند، دل خوشي نداشت.
مهدي فرزند منصور، در مسجدالحرام و مسجدالنبي، بناهاي جديدي ساخت که پيش از اين درباره مسجدالحرام از آن سخن گفتيم. وي در سال ١٥٨ سفري به مدينه داشت و تصميم گرفت تا مسجد رسول خدا(صلي الله عليه وآله) را بازسازي کند و بر مساحت آن بيفزايد. اقدام عملي او در اين باره، از سال ١٦١ يا ١٦٢ هجري آغاز گرديد.
مجموعه مساحتي که مهدي به مسجد افزود، شامل ٢٤٥٠ متر مي شد. همچنين، او شمار ستون هاي مسجد را بيشتر کرده و بر تعداد درهاي آن افزود. در اين زمان مسجد بيست در داشت: چهار درِ شمالي، هشت درِ غربي و هشت درِ شرقي. در اين بازسازي شمار زيادي از خانه هاي اطراف مسجد که هر کدام به نام صحابه ساکن در آنها شهرت داشت، تخريب و به مسجد افزوده شد; از جمله آنها خانه عبدالله بن مسعود، شُرَحْبيل بن حَسنة و مِسْور بن مَخْرمه بود.
برخي از منابع اشاره دارند که مأمون نيز در سال ٢٠٢ تغييراتي در مسجد ايجاد کرد. پس از اين توسعه ها، تا قرن هفتم گزارشي از توسعه فضاي مسجدالنبي در دست نداريم و به احتمال اقدام مهمي در توسعه مسجد صورت نگرفته است. با اين حال، در سال هاي مختلف، تعميراتي در مسجد انجام شد که طبعا بدون آنها امکان سرپا بودن مسجد وجود نداشت.