آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢٠٧

نخستين آن به در آورد و آن را با سنگ هاي حجّاري شده و منقّش زينت داد. افزايش مساحت مسجد در زمان خليفه دوم و خليفه سوم تنها اندکي در سمت جنوب و بيشتر در سمت شمال و غربِ مسجد بود. در قسمت شرقي، حجره هاي رسول خدا(صلي الله عليه وآله) بود و لذا در آن قسمت افزايشي صورت نگرفت. توسعه مسجد در عهد وليد بن عبدالملک مسجد نبوي تا سال ٨٨ هجري تغييري نيافت. در زمان خلافت وليد بن عبدالملک و آنگاه که عمر بن عبدالعزيز از طرف وي حکومت مدينه را داشت، توسعه نسبتاً زيادي در مساحت مسجد و بناي آن داده شد. اين توسعه به دستور وليد شامل شرق مسجد نيز شد که حجره هاي رسول خدا(صلي الله عليه وآله) در آنجا قرار داشت. بر اساس دستور وي، قرار شد تا گرد مرقد پيامبر ديواري بکشند و از آن ناحيه نيز بر مسجد افزوده شود. مردم مدينه که اين حجرات را خاطره حضور رسول خدا(صلي الله عليه وآله) و زندگي ساده آن حضرت ميان خود مي ديدند، از شنيدن خبر تخريب، شروع به شيون و زاري کردند. خانه حضرت فاطمه زهرا(عليها السلام) در اختيار فاطمه صغري دختر امام حسين(عليه السلام) و همسر حسن بن حسن بن علي بود. بنا به برخي روايات، هدف اصلي وليد در توسعه مسجد، به ويژه در سمت شرق، گرفتن اين خانه از دست حسن بن حسن و دور کردن او از مسجد و در واقع کاري سياسي بوده است.[١] فاطمه صغري با تصرف خانه خود مخالفت کرد، اما وليد به زور آن را تصرف نمود. به همين دليل تا سالها مردم از نماز خواندن در آن حدود پرهيز مي کردند و آن را غصبي مي دانستند. توسعه جديد در سمت شرق، غرب و شمال صورت گرفت. در سمت شمال ١٠٠ متر، در قسمت شمال غرب به سمت شرق ٥/٦٧ متر و در ناحيه جنوب غرب به شرق ٧٥/٨٣ متر افزوده شد و بدين ترتيب، مساحت مسجد به بيش از ٦٤٠٠ متر مربع رسيد.