خاتمه نزاع، عباس خود خانه اش را نه در عوض پول، بلکه به عنوان هديه تقديم کرد. در افزايش جديد، در سمت قبله، حدود ٥ متر، در سمت غرب ١٠ متر و در سمت شمال ١٥ متر به مسجد افزوده شد. مجموع مساحت افزوده شده ١١٠٠ متر مربع بود و مجموع مساحت آن به ٣٥٧٥ متر مربع مي رسيد. با افزايش اين مساحت، درهاي جديدي نيز براي مسجد گشوده شد. در اين افزايشِ مساحت، جاي ستون هاي قبلي را ستون هاي جديدي از نخل گرفت و بناي مسجد نيز نسبت به بناي سابق استحکام بيشتري يافت و البته مصالح بکار رفته، همان خشت و برگ نخل بود. کف مسجد را نيز با ريگ هاي وادي عقيق فرش کردند.[١] توسعه مسجد در سال ٢٩ هجري عثمان وسعت مسجد را نسبت به زمان خليفه دوم زيادتر کرد، به طوري که به ٤٠٧١ متر مربع رسيد. اين افزايش نيز در پي درخواست مردم بود که مجبور بودند براي نماز جمعه خارج از مسجد بنشينند. در برابر، شماري از مردم که خانه هايشان در اين افزايش تخريب مي شد، با توسعه مسجد مخالف بودند. دليل ديگر مخالفت مردم آن بود که احساس مي کردند عثمان با روحيه اي که دارد، مسجد را از حالت سادگي نخست درمي آورد و از سنگ هاي تراشيده در بناي آن استفاده مي کند. بنا بر آنچه نقل شده، عثمان وضعيت عمومي مسجد را تغيير داد، ٤٩٦ متر به مسجد افزود، در بناي جديد از سنگهاي حجّاري شده و منقّش استفاده کرد، سقف را با چوب ساج ترميم کرد. به علاوه، در قسمت جلوي مسجد; يعني محل ايستادن امام، مقصوره، يا غرفه کوچکي ساخت که امام در آنجا مي ايستاد. هدف وي آن بود تا مانند عمر بن خطاب مورد حمله قرار نگيرد، بلکه در جايي محفوظ به نماز بايستد. از اين مطالب چنين برمي آيد که خليفه سوم براي نخستين بار مسجد را از سادگي

[١] وفاء الوفا، ج ٢، ص ٦٥٦