ذراع بوده که در حدود ١٠٥٠ متر مربع مي شود. مسجد نخست، با ديوارهاي خشتي و گِلي و پايه هايي از تنه درختان خرما بنا گرديد. سقف مسجد هم با شاخه هاي درخت خرما پوشانده شد; به طوري که در هنگام باران، آب بر سر و صورت نمازگزاران مي ريخت و زمين در زير پيشاني رسول خدا(صلي الله عليه وآله) و اصحاب، گِلي بود.[١] در آغاز، قبله مسجد به سمت شمال و جهت بيت المقدس بود. پس از تغيير قبله، بخش مسقّف مسجد به جهت جنوبي منتقل شده وصفّه به شمال مسجد انتقال يافت. مسجد با همين بنا براي هفت سال محل برگزاري نماز جماعت، نماز جمعه وخطبه هاي رسول خدا(صلي الله عليه وآله) بود. گرچه برخي نوشته اند که در سال چهارم هجري، ديواره هاي آن از خشت و گِل بنا شد. در سال هفتم هجرت، با گسترش اسلام و افزايش شمار مسلمانان، ضرورت توسعه مساحت مسجد مطرح شد. رسول خدا(صلي الله عليه وآله) بر طول و عرض مسجد افزود و مساحت آن به ٢٤٧٥ متر مربع رسيد. در اين توسعه، شکل مسجد به صورت مربع درآمد. قبله مسجد نيز از سال دوم هجري از شمال به سمت جنوب تغيير کرد و از آن پس، نه به سوي بيت المقدس، که قبله يهود بود، بلکه به سوي مکه نماز خوانده مي شد. در حال حاضر نرده هاي فلزي طلايي رنگ که در جنوب مسجد ـ سمت قبله ـ قرار دارد و از شرق تا غرب مسجد است، حد جنوبي مسجد زمان رسول خدا(صلي الله عليه وآله) است; چنان که ستون هاي نصب شده توسط سلطان عبدالمجيد عثماني در انتهاي رواق نخست مسجد که مشرف بر حياط اول است، حد شمالي مسجد النبي مي باشد. اين ستون ها، در برابر باب النساء قرار دارد. حدّ شرقي مسجد در سمت مدفن پيامبر(صلي الله عليه وآله) پنجمين ستون در سمت چپ منبر و به قدر چهارذرع، داخل در محلي است که شبکه هاي فلزي دور آن کشيده شده و مدفن پيامبر(صلي الله عليه وآله) است. در واقع، بخش کوچکي از زمين مسجدِ اصلي، در سمت شرق، داخل در

[١] وفاء الوفا، ج ١، ص ٢٤٠