سومين اقدام رسول خدا(صلي الله عليه وآله)، ايجاد پيمان برادري ميان مسلمانان بود. آن حضرت مسلمانان را با يکديگر برادر کرد تا نسبت به هم ارتباط و پيوند نزديکتري داشته باشند. و از ميان مسلمانان، علي بن ابي طالب(عليه السلام) را به عنوان برادر خود برگزيد. روشن بود که يکي از مسائل مهم پس از هجرت، درگيري مدينه با مکه خواهد بود; زيرا نه پيامبر خدا(صلي الله عليه وآله) حاضر بود از مکه چشم پوشي کند و نه اشراف مکه تحمّل اسلام و تسلّط آن بر شهرهايي مانند مدينه را داشتند، بهويژه که در سال دوم هجرت، قبله اسلام از بيت المقدس به سوي مکه تغيير کرد و نشان داد که مسلمانان اين شهر را از دست نخواهند داد. سرانجام، مسلمانان حمله به کاروان هاي قريش را ـ که از مکه به راه مي افتاد و از نزديکي مدينه مي گذشت و به سمت شمال; يعني شامات مي رفت ـ آغاز کردند. آنان بدينوسيله جبران مصادره اموالشان را، که در مکه گذاشته بودند، کردند. مهم ترين حمله، حمله اي بود که به جنگ بدر منتهي شد. در رمضان سال دوم، مسلمانان به قصد حمله به کاروان قريش حرکت کردند. قريش که متوجه حمله شده بودند، سپاهي را از مکه به سوي مسلمانان اعزام کردند. دو سپاه در نزديکي چاه هاي بدر با يکديگر درگير شدند و در نتيجه، بسياري از سران شرک به قتل رسيدند. از ميان رؤساي قريش، تنها ابوسفيان به سلامت ماند و آن هم به اين دليل بود که در بدر حضور نداشت. در سال سوم، مشرکان به تلافي غزوه بدر به مدينه حمله کردند. آنها شهر را دور زدند و از سمت شمال در دامنه کوه احد مستقر شدند. رسول خدا(صلي الله عليه وآله) نيز همراه يارانش که کمتر از يک سوم دشمن بودند، به منطقه احد وارد شدند. در جنگي که صورت گرفت، ابتدا مسلمانان غلبه کردند، اما غفلت آنان ـ که چگونگي آن در قسمت احد خواهد آمد ـ سبب شد تا ضربه اي کاري از مشرکان بخورند، گرچه مشرکان نتوانستند اسلام را از ميان ببرند. در سال پنجم، مشرکان پيمان اتحادي بر ضدّ رسول خدا(صلي الله عليه وآله) امضا کردند وسپاه احزاب را تشکيل دادند و به مدينه يورش بردند. پيش از حمله آنان، مسلمانان خندقي در