آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ١٥١
آمده و در آنجا زندگي کرده اند.
محل شعب شامل فضاي وسيعي است که اکنون سنگفرش شده و محل خواندن نماز و استراحت حجاج در ايام حج است. زماني که زائر از مسجدالحرام خارج مي شود و از باب العباس، باب علي يا باب السلام بيرون مي آيد و از مسعي هم عبور مي کند، به فضاي بازي مي رسدکه درپايين کوه ابوقبيس سنگفرش شده است.ادامه اين مسير تا محل دستشويي ها در دست چپ و بعد از اندکي به سمت خيابان، بخش مهمي از شعب ابي طالب است.
اين شعب، که محل سکونت بني هاشم بود، همان محلي است که رسول خدا(صلي الله عليه وآله)همراه خاندان خود، به مدّت سه سال در محاصره ساير خاندان هاي قريش قرار گرفت و با مشقت و رنج آن دوران را سپري کرد. ابوطالب به عنوان بزرگ بني هاشم، همراه فرزندانش جعفر و علي(عليه السلام) مهم ترين نقش را در دفاع از رسول خدا(صلي الله عليه وآله) بر عهده داشت.
شعب ياد شده، محل تولد رسول خدا(صلي الله عليه وآله) بوده و خانه خديجه که محلّ زندگي حضرت با وي بوده و فاطمه زهرا(عليها السلام) نيز در آن متولّد شده، همين جا بوده است.
در حال حاضر، تنها بخشي از محلّه شعب ابي طالب باقي مانده که نام آن سوق الليل و بر فراز کوه است. محله سوق الليل شامل خانه هايي است که در روي کوه، مقابل مسعي ساخته اند. خانه ها و اماکن تاريخي موجود در شعب، در توسعه هاي مختلف مسجد، جزو مسجد شده است. گفتني است که بخشي از شعب در اين سوي مسعي، يعني در فاصله مسجد تا مسعي بوده که اکنون جزو مسجد شده است. طبعا خانه امّ هاني، دختر ابوطالب که در توسعه مسجد در زمان مهدي عباسي جزو مسجد شد، در محدوده شعب قرار داشته است. در اين صورت، بايد شعب ابي طالب را محله اي بزرگ تصور کرد که اطراف آن را به طور عمده کوه خندمه، کوه ابوقبيس و مسجدالحرام در محاصره داشته است. در کنار شعب ابي طالب، شعب عامر بوده که هنوز نيز به همين نام از آن ياد مي شود، در حال حاضر شعب ابي طالب به نام شعب علي(عليه السلام) شهرت دارد.[١]
[١] در باره شعب ابي طالب بنگريد به مقاله آقاي سيدعلي قاضي عسکر در فصلنامه ميقات حج ، ش ٣، صص ١٧١ ـ ١٤٠