كلمه‌اى است كه در موقع مدح و رضا در چيزى گفته مى‌شود و تكرار لفظ براى مبالغه است و بسا كه تشديد داده مى‌شود، و معنى آن تفخيم و تعظيم آن چيز است و معنى «يحتسبه» حسبه و اجر و كفايت قرار دهد مى‌باشد در نزد خداى تعالى؛ يعنى اجر و مزد گيرد مرد بر مصيبت خود از مرگ فرزند و رضاى خود به قضاى خداى عزّ و جلّ.

و از عبد الرحمن بن سمره از رسول خداى- ٦- است كه فرمود:

«انى رايت البارحة عجبا فذكر حديثا طويلا و فيه رأيت رجلا من امتى قد خفّ ميزانه فجاء افراطه فثقلوا ميزانه»

[١] «ديشب خوابى عجيب ديدم؛ پس حديثى طولانى بيان فرمود كه از آن جمله است كه مردى را از امت خود ديدم كه ميزان حسناتش را وزنى نبود و افراط او آمدند و كفه حسنات او را سنگين نمودند».

«فرط» به فتح فاء وراء فرزندى است از ذكور يا اناث كه درك عمرى چندان نكند و مرگش بر پدر و مادر يا يكى از آنها پيشى گيرد، و گفته مى‌شود فرط القوم در وقتى كه كسى پيشى بر قوم جويد، و اصلش آن كس است كه از قافله پيش افتد براى آب و تهيه اسباب.» و از سهل بن حنيف- رضى اللَّه عنه- است كه گفت: پيغمبر خداى- ٦- فرمود:

«تزوّجوا فانى مكاثر بكم الامم يوم القيامة حتى ان السقط ليظل محبنطئا على باب الجنة فيقال له ادخل يقول حتى يدخل ابواى.»

[٢]: «زنان را به نكاح در آوريد، بدرستى كه من به فزونى شما كه امت من هستيد، در قيامت بر امم گذشته مفاخرت مى‌كنم تا آنجا كه جنين سقط شده بر در بهشت درنگ مى‌كند خشمناك، و گفته مى‌شود به او كه داخل بهشت شو. مى‌گويد كه داخل نمى‌شوم تا پدر و مادر من داخل شوند و من بر اثر آنها وارد شوم.» «سقط» مثلث العين، و كسر بهتر از فتح و ضم است، طفلى است كه از شكم مادر فرود آيد و خلقتش تمام نشده باشد. «محبنطئا» به همزه و بدون همزه، خشمناكى است كه به‌

[١] الجامع الصغير ١: ٤٠٦؛ البحار ٨٢: ١١٧.

[٢] من لا يحضره الفقيه ٣: ٢٤٢؛ معانى الأخبار: ٢٩١؛ مكارم الاخلاق: ١٦٩؛ البحار ٨٢: ١١٧