ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى - فيض كاشانى - الصفحة ١٣٠ - متن رساله راه صواب
بلاد متفرقه متباعده خصوصا بر مذهب اماميه كه تقيه را واجب مىدانند بر معصوم و غير معصوم و اظهار ما فى الضمير را لازم نمىدانند و در حال غيبت كبرى راهى به امام نمىدارند و در حال حضور امام، معرفت او را به شخصه واجب مىشمارند و با معرفت شخص احتياج به اتفاق آراء نمىدارند.
و بالجمله كار اجماع، به حدى رسيده كه امامى در مسئله دعوى اجماع مىكند بر حكمى كه غير از او هيچكس يافت نمىشود كه به آن رفته باشد و مستندش در آن سواى آن دعوى چيزى نيست. و اگر كسى مخالفى پيدا كند مقدم بر آن يا مؤخر آن، امثال آن خواهد گفت در جواب، كه مذكور شد، و امامى ديگر به خلاف آن حكم مىكند و مستندش نيز منحصر در دعوى اجماع و او نيز همان مىگويد، ثالثى نيز چنان مىكند. چنانكه در مسئله نماز جمعه در زمان غيبت امام معصوم- ٧- كه فقهاى اماميه بر سه قول اختلاف كردند و بر هر يك از اقوال ثلاثه، اجماع دعوى مىكنند، چنانكه از رساله شيخ زين الدين- عليه الرحمة- كه در تحقيق آن مسئله نوشته معلوم مىشود[١] إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ[٢].
و همچنين از امم سابقه هر كه گمراه مىشده، به مثل اين اجماع متمسك مىبود چرا كه مىگفتند در جواب انبيائى كه به ايشان فرستاده شده بودند كه ما پدران و استادان خود را همه متفق يافتهايم بر اين دين كه داريم و هميشه اجماع ايشان بر آن بود، شما حال آمدهايد كه ما را از آن بگردانيد، بسبب چيزى چند كه اختراع كردهايد ما به شما نمىگرويم «إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا
[١] - منظور مصنف رساله شهيد ثانى درباره نماز جمعه است، اين رساله اخيرا توسط انتشارات اسلامى به چاپ رسيده است.
[٢] - آل عمران/ ١٣ نور/ ٤٤.