ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى - فيض كاشانى - الصفحة ٢٠٣ - در آمد

در آمد:

از مفاهيمى كه مورد عنايت صوفيان يا علاقمندان به تصوف قرار گرفته مفهوم «اخوت» و «الفت» است. اين مفاهيم يك اثر درونى بر صوفيان داشته، و يك اثر بيرونى، در درون، پيوندهاى اخوت، روابط درون گروهى صوفيان را تحكيم و آنان را متشكل مى‌كرده، تشكلى كه گاه در حد يك حزب سياسى بمعناى امروزين آن متجلى مى‌شده- صفويه و بيروان قزلباش آنها يك نمونه است-.

از نظر بيرونى نيز روحيه تسامح را در اين افراد شايع مى‌كرده و آنان را وا مى‌داشته تا همه را به ديد «برادر» نگريسته و گاه همه مذاهب را- چه رسد به فرقه‌هاى يك مذهب- يكسان بدانند.

فيض فراوان بر اخوت تكيه دارد، وى در كتاب «الحقائق» نيز فصلى را بدين امر اختصاص داده چنانكه بر اساس فصول كتاب «احياء» غزالى در «المحجة» چنين كرده است. لا يخفى كه در كتب اخلاقى و روايى نيز باب الاخوان بوده و هست.

فيض در رساله مورد بحث روابط درونى برادران را تشريح كرده و مسلمانان را تحريض بر تشكيل مجمع‌هاى اخوت كرده است، نمونه‌هاى مختلفى را نيز اين مجمع‌ها، بصورت دو سه نفرى، پنج شش نفرى و دسته جمعى پيشنهاد كرده‌