ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى - فيض كاشانى - الصفحة ٨٩ - متن رساله زاد السالك
و ملكات ذميمه «قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً»[١].
و امّا نواميس عامه مانند متابعت غولان آدمى پيكر و تقليد جاهلان عالم آسا و اجابت استغوا و استهواى شياطين جن و انس و مغرور شدن به خدع و تلبيسات ايشان «رَبَّنا أَرِنَا الَّذَيْنِ أَضَلَّانا مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ نَجْعَلْهُما تَحْتَ أَقْدامِنا لِيَكُونا مِنَ الْأَسْفَلِينَ»[٢].
اما بعض از رسوم و اوضاع در مانند لباس و معاشرت با ناس كه در عرف زمان مقرر شده باشد، متابعت جمهور در آن بايد كرد به حسب ظاهر تا در پوستين اين كس نيفتند، چه امتياز باعث وحشت و غيبت مىشود مگر آنكه متابعت ايشان در آن مخالفت با امر مهم دينى كه تركش ضرر به سلوك داشته باشد كه در آن هنگام متابعت لازم نيست مگر از باب تقيّه، و امثال اين امور را به رأى بصير زمان منوط بايد داشت[٣].
و هر كه اين بيست و پنج چيز مذكور را بر خود لازم گرداند و به جد مىكرده باشد از روى اخلاص، اعنى ابتغاء لوجه اللّه لا لغرض دنيويى عاجل، روز به روز حالش در ترقى باشد، حسناتش متزايد و سيئاتش مغفور و درجاتش مرفوع. پس اگر از اهل علم باشد، اعنى با مسائل علميه الهيه از احوال مبدأ و معاد و معرفت نفس و امثال آنها بر گوشش خورده و دانستن آن را كما هو مقصد اقصى داند و كمال اهتمام به معرفت آن دارد و از اهل آن هست كه بفهمد، روز به روز معرفتش متزايد مىگردد به الهام حق، به قدر كسب
[١] - كهف/ ١٠٣.
[٢] - فصلت/ ٢٩.
[٣] - اشاره به حديث امير مؤمنان است كه فرمود: لا تعسروا اولادكم على آدابكم فانهم مخلوقون لزمان غير زمانكم، نهج البلاغه كلمات قصار ص.