ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى - فيض كاشانى - الصفحة ١١٨ - متن رساله راه صواب
آن بر ظنون واهيه است كه اتفاق آراء در آن بسيار نادر است، وضع كردند تا استنباط احكام شرعيه و مسائل فرعيه به آن نمايند و طائفه اماميه در زمان خوف و تقيّه مىبودند و با منسوبين به علم اهل ضلالت، مخالطت تمام مىنمودند، و از ايشان سخنان باطل در كسوت حق مىشنيدند بلكه در صغر سن با كتب ايشان الفت مىگرفتند، چنانكه بعضى از فضلا بيان فرمودهاند، چرا كه متعارف و متداول در مدارس و مساجد و غير آن كتب ايشان مىبوده و تعليم تعلم در آن جارى مىشد، زيرا كه ملوك و ارباب دول از ايشان بودند و مردمان تابع ملوك و ارباب دول مىباشند چنانكه گفتهاند «الناس على دين ملوكهم» و بدين منوال مدت گذشت تا آنكه اشتباه تمام در اصول طائفتين پيدا شد و علم با جهل مختلط گرديد و در امورى چند كه خدا و رسول خدا در آنها سخن نگفته بودند و از آن سكوت فرموده بودند، سخن گفتند و مجادله و مناظره [نمودند] و كار به اين حد از اختلاف انجاميد، و طريق قدماى مشايخ اماميه- رضوان اللّه عليهم- كه اقتصار بر محرد سماع بود از اهل عصمت- صلوات اللّه عليهم- در همه احكام از اصول و فروع متروك شد و حكم به آراء و اهواء كه شيوه اهل ضلالت است در آن طائفه نيز پديد آمد، با آنكه در محكمات قرآن چندين جا نهى از متابعت ظن و رأى وارد شده و در اخبار اهل البيت : نيز چندين موضع نهى از متابعت راى و اجتهاد و فتوى به غير سماع از اهل عصمت و سؤال از اهل ذكر كه امر به آن در قرآن واقع شده است[١]. و چون متابعت ظن و رأى و پيروى عقل و عاقلى در امور دينيه و مسايل شرعيه از اصول تا فروع توان نمود با اين همه اختلاف و تباين كه در عقول و آراى بنى آدم مىباشد؟.
هيهات هيهات، بهترين طريق آن است كه همه امت، جميع مسائل
[١] - انبياء/ ٧.