مى‌نويسد: علماى شيعه در اواخر عهد صفوى از قبيل مجلسى‌ها كار بزرگى كرده‌اند كه همان تعميم و ترويج عقايد شيعه و تاريخ و احاديث و اخبار است كه به زبان عوام نوشته و منتشر ساخته‌اند، علماى مزبور دريافتند كه براى رسوخ در قلوب عامه لازم است بزبان قوم خود سخن برانند و به طرزى ساده چيز بنويسند و پاداش خود را نيز گرفتند زيرا كه در نتيجه اين اقدام، عامه نسبت به مذهب شيعه عشقى مفرط و علاقه‌اى كامل پيدا كردند[١].

٣- نكته سوم در آثار فيض آن است كه وى آنچه را به تفصيل مى‌نوشته پس از مدتى گزيده آن را نيز تاليف مى‌كرده تا در سطحى ديگر به كار آيد. چنين نكته‌اى را نسبت به بسيارى از آثار وى مى‌توان ملاحظه كرد. در واقع اين امر سنتى است پسنديده كه مى‌تواند يك اثر مفصل را بصورتى مختصر در اختيار كسانى بگذارد كه خواندن آن متن مفصل در حوصله‌شان نيست. بعنوان نمونه وى در باب «اذكار» چندين متن تدوين كرده، چنانكه در برخى از مسائل فقهى نيز چنين كرده است. آثار عملى اين «گزيده سازى» بيشتر در ميان خوانندگانى است كه عملا اين آثار براى آنان تدوين شده، نه براى پر كردن قفسه‌هاى اهل تحقيق و احيانا علاقمندان به جمع كتب. فيض همچنين در كار تهذيب و تلخيص كتبى كه نظرش را جلب مى‌كرده نسبتا فعال بوده و تا آنجا كه مى‌دانيم تهذيبى از «احياء علوم الدين» غزالى بر جاى نهاده كه همان «المحجة البيضاء» است و تلخيص نيز از «كشف المحجة» ابن طاووس با نام «تسهيل السبيل بالحجة فى انتخاب كشف المحجة».

٤- چهارمين نكته‌اى كه در آثار فيض قابل توجه است اينكه وى در بسيارى از آثار بويژه آنهائى كه ما در اين مجموعه انتخاب كرده‌ايم كوشيده تا فكر خود را بشناساند و بدون مجامله، اصولى را كه بدان معتقد بوده بيان كند. به عبارت ديگر وى سير تاريخى انديشه خويش و تغيير و تحولات آن و تفاوتهايش با افكار

[١] - تاريخ ادبيات ايران از عهد صفويه تا زمان حاضر ص ٢٩١ ورك ص ٢٧٩.