ده رساله محقق بزرگ فيض كاشانى - فيض كاشانى - الصفحة ١٠٧ - متن رساله المحاكمة
گرفته و هيچ معلوم نيست كه آن ديگران به چه قصد گفتهاند و از آنها چه خواسته.
اما قبايحى كه از جاهلان علماى ما صادر مىشود از جمله: يكى آن است كه طايفه [اى] را از اهل اسلام كه به زهد و عبادت معروفند، لعن مىكنند، بىآنكه از ايشان قولى يا فعلى به صحت پيوسته باشد كه موجب لعن باشد، با آنكه به مدتهاى مديد قبل از اين بودهاند و اطلاعى تام بر اعمال و عقايد ايشان ميسر نيست، و اعتماد بر نقل چيزها نمىتوان كرد. امروز خبرى از بازار مىرسد چون نيك به آن رسيديم نحوى ديگر مىباشد، و با شخصى چند سال معاشرت مىكنيم، آخر ظاهر مىشود كه اعتقاد او به خلاف آن بوده است كه ما فهميده بودهايم از او. و ما را فرمودهاند كه بدى كه نسبت به مسلمانى دهند، تكذيب كنيم.
اگر از ايشان منافى تشيع چيزى شنيده باشند، محمول بر تقيه مىتواند بود، چرا كه در ميان مخالفين مىبودهاند، خصوصا كه شيعيان مامورند به كتمان مذهب از اهل خلاف، و اگر از ايشان به نظم و يا نثر حرفى چند رسيده كه با ظاهر شرع درست نمىآيد، چون ايشان مدعى اينند كه سخنان ايشان مرموز مىباشد، تا نيك نفهمند كه مراد صاحب سخن چيست، تكفير و تضليل و لعن و طعن جايز نيست.
گاه باشد كه مقصود ايشان معنى حقى باشد و خصوصا در اشعار كه مدار آن بر استعاره و مجاز است. مسلمانان را لعن كردن كارى سهل و آسان نيست- نعوذ باللّه من الجهل و الحماقة-.
در كتاب كافى از حضرت نبوى- ٦- روايت كرده كه فرموده «آيا شما را خبر كنم به بدترين مردمان؟ گفتند: بلى يا رسول اللّه، پس طايفه را ذكر كرد، باز فرمود: به بدتر از ايشان خبر كنم؟ گفتند: بلى