شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٧٢ - انس بالله تعالى

اصول و مبانى سير إلى الله تعالى است، و مؤمن رهرو إلى الله با نور حضور و انس به حق تعالى، بيابانكهاى تاريك و پر مخاطره از قطاع الطريق را كه در مسير باطن واقعند، طى مى‌نمايد، و بدين وسيله از مكائد شيطان و لغزشها و شبكه‌هاى اوهام مى‌تواند در امان باشد، و با فقدان اين تأييد الهى يعنى بدون حضور و انس خداى تعالى به اعراض و رويگردانى از هدف و غايت قصواى سعادت، مبتلا مى‌گردد و شرك و ضلال، دامنگيرش مى‌شود. قال تعالى:

و كأين من آية في السماوات و الأرض يمرون عليها و هم عنها معرضون. و ما يؤمن اكثرهم بالله الا و هم مشركون.[١] چه بسيار از آيات سماوى و ارضى كه بر آنها مى‌گذرند در حالى كه پشت بدانها و آنها غافلند و بيشتر مردم ايمان به خدا نمى‌آورند مگر با ابتلا به شرك به خداى تعالى.

ولى مؤمنى كه از موهبت انس بالله تعالى برخوردار است و در محضر قرب حق تعالى، مفتون و فريفته گرديده است، سراپاى وجودش ذكر است و نداى دلكش معبود را از هر موجودى مى‌شنود و هر چيزى براى وى آيت حق است، آيت به معناى حقيقى آن كه نسبت به ذى الآية، معناى حرفى و مرآتى است و به تعبير عارف: «بر هر چه بنگرم تو پديدار بوده‌اى» و همه را گويا مى‌يابد، و مى‌بايد كه جملگى در تسبيح و تحميد حق تعالى به زبان قالند و نه حال، و در عين حال، مناديان و داعيان راستين إلى الله‌اند كه در طى بيان حقيقت انس بالله‌

[١] - يوسف ٧- ١٠٥- ١٠٦