شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٢٣٥ - اعوان مشركان و ستمگران

گرفتاران در دام شرك ربوبى- كه ظلمى است عظيم- نه تنها خود و معبودشان، در جهنم سقوط مى‌كنند، بلكه اعوان و انصارشان نيز با آنها گرفتار دوزخ مى‌شوند: «احشروا الذين ظلموا و ازواجهم و ما كانوا يعبدون من دون الله فاهدوهم إلى صراط الجحيم.»[١] به فرشتگان گفته مى‌شود كه: ستمكاران و مشركان به شرك ربوبى و ازواج و يارانشان و آنچه را كه غير خداى تعالى معبودشان بوده، جمع و محشور كنيد و به دوزخشان راهنمايى نماييد.

اعوان مشركان و ستمگران‌

مراد از ازواج، مطلق همسرها نيست، زيرا بسيارى از زنهاى صالحه هستند كه شوهرهايشان فاجر يا كافرند مانند آسيه زن فرعون و بسيارى از شوهرها صالح، ولى زنهايشان فاجره يا كافرند مانند زن نوح و زن لوط، بلى آن زنى كه در شرك شوهرش كمك‌كار است، در عموم ازواج داخل است بلكه مراد از ازواج، كسانى هستند كه به واسطه معاونت و يارى به مشركان موصوف، عرفا جفت و قرين به حساب آمده‌اند، و در بعضى از روايات و آثار، كيفيت حشر و جمع اين مشركان ربوبى و اعوانشان و حد اقل معاونتشان آمده:

اذا كان يوم القيامه قيل: أين الظلمة و أعوانهم؟ فيجمعون في توابيت من نار ثم يقذف بهم في النار و يدخل في الاعوان حتى من لاق لهم دواة او بري قلما او غسل ثيابهم.

[١] - صافات- ٢٢- ٢٣.