شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ٢٣٠ - انقطاع إلى الله وارستگى از غير و پيوستگى به آستان او

تهذيب اخلاق و استكمال نفس، تنهايى و گوشه‌گيرى بهتر و به تحصيل غرض نزديكتر است، يا صحبت و اجتماع و با دوستان، معاشرت و مجالست كردن؟

ابو حامد غزالى در جلد دوم احياء العلوم، طبع دار الفكر بيروت، مبسوطا در ابعاد اين مسأله بحث نموده و ادله هر يك از دو طرف مسأله و نقوض و إبرامات آنان را تفصيلا ذكر كرده است.

اما مسأله انقطاع إلى الله- عز و جل- كه يك مسأله مورد وصيت قرآن است، در قوام آن نه عزلت و نه مخالطت مأخوذ است، بلكه مراد از انقطاع إلى الله تعالى، وارستگى ضمير و سر انسان از غير خداى تعالى در همه ابعاد نيازمنديهاست، و به عبارت ديگر انقطاع كامل الى الله سبحانه، وارستن از هر نوع شرك ربوبى و وابستگى، بلكه پيوستگى به آستان او است كه در سوره مزمل چنانكه اشاره شد، رسول الله ٦ به تحصيل اين دولت عظمى مأمور شده است.

ظاهرا تعبير: «كمال الانقطاع إليك» كه در دعا آمده، از آيه مذكور اقتباس شده، ولى آيه شريفه مشتمل بر خصوصيتى است كه دعاى مزبور با آنكه به حسب معنى، مقتبس از آيه است، فاقد آن خصوصيت مى‌باشد، و آن خصوصيت عبارت است از ارتباط تبتل و انقطاع با اسم «رب» كه قبلا در آيه شريفه آمده: «و اذكر اسم ربك و تبتل ...» و اين اسم شريف با تكرار صدها بار در قرآن، ميثاق: «ا لست بربكم، قالوا بلى» را در خاطره‌ها تجديد نموده و با تكرار و اصرار به جلب توجه مردمان به مقام ربوبيت خداى- عز و جل- اخطار فرموده‌