شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١٨٨ - ذكر الله چيست؟

ذكر الله چيست؟

بارى، وظيفه لازم در اين سطور، تعريف اجمالى «ذكر الله» است كه پديد آور اطمينان است و قرآن عظيم آن همه به مراقبت و مداومت بر آن و آثار اعراض از آن، عنايت دارد و در آثار اهل البيت :، وصاياى اكيده بر آن گرديده است. و در روايتى از امام صادق ٧، ذكر الله تعالى را تنها عبادت بى‌پايان دانسته و فرموده‌اند:

«ما من شي‌ء الا و له حد ينتهى إليه الا الذكر فليس له حد ينتهى إليه»[١] هيچ چيزى (از فرايض و مندوبات الهى) نيست مگر حدى دارد كه با آن پايان مى‌يابد- مگر ذكر- كه براى آن پايانى نيست.

ذكر يعنى تخلص از نسيان و ذكر الله تعالى نيز به همين معنا است، يعنى رهايى يافتن و خلاص شدن از نسيان و غفلت از او و قرآن با آن اعجاز بيانى و اسلوب اقتصاد در الفاظ، در عين وفا به حق معانى در روشنگرى عقل و بهره‌ورى وجدان، موضوع ذكر را در همه ابعادش با اسلوب مذكور مبين فرموده‌اند كه ادا حق بحث و تحقيق در همه ابعادش، نياز به گروهى از اخوان الصفا و خلان الوفا است، و بعد نهايى ذكر در منطق قرآن، سبيل الله تعالى است يعنى «ذكر» راه خدا معرفى شده است و فرموده‌اند:

«فأعرض عن من تولى عن ذكرنا و لم يرد الا الحيوة الدنيا، ذلك مبلغهم من العلم ان ربك هو اعلم بمن ضل عن سبيله‌

[١] - خلاصة الاذكار فيض كاشانى.