شرح مناجات شعبانيه - محمدى گيلانى، محمد - الصفحة ١١٧ - تسويف و طول امل

آينده اختصاص مى‌دهد و آينده مستفاد از «سوف» طولانى‌تر از آينده مستفاد از «س» است، و بسا افعالى كه به آينده موكول مى‌شوند، هرگز توفيق انجام آنها بدست نمى‌آيد و از قبيل أمانى و آرزوهاى ناشدنى محسوب مى‌گردند و كثيرى از افراد به اين بليه مبتلايند كه انجام امورى- و خصوصا امور مربوط به نيكبختى دنيا و آخرت- را به آينده موكول مى‌كنند و خود را فريب مى‌دهند به گونه‌اى كه اين خودفريبى براى آنان «طبع ثانى» مى‌شود و در چنين معيشت سختى دست و پا مى‌زنند و چه ضرب المثل عالى است! «فلان يقتات السوف»، يعنى فلانى غذايش «سوف» گفتن و مماطله كردن است، و دائما «آينده انجام مى‌دهم!» را نشخوار مى‌كند.

تسويف و طول امل‌

روشن است كه تسويف و به آينده موكول كردن انجام امور، لازمه پندار بقا و گرايش شديد در توابع بقا از اموال و اهل و اولاد و ديگر متعلقات است كه اين ملزوم را «طول امل» و آرزوى دراز مى‌نامند و چنانكه گفتيم از حب دنيا تغذيه مى‌شود. «حب الدنيا رأس كل خطيئه» كه در كافى شريف از امام زين العابدين ٧ روايت مى‌كند كه آن حضرت اين تعبير (حب الدنيا رأس كل خطيئه) را به همه انبيا و علما نسبت مى‌دهند و در يك خبر نسبتا طولانى حسد قابيل را كه منشأ قتل برادرش هابيل شد، بيان فرموده، سپس مى‌فرمايد:

فتشعب من ذلك حب النساء و حب الدنيا و حب الرياسة