قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٧٧ - ويژگىهاى سد مأرب و سازنده آن
جنگل و بستان تبديل شده است. قرآن از اين دو ناحيه به باغستان شمالى و شرقى يا باغستان شرقى و غربى تعبير كرده است.
سد ياد شده ديوارهاى ضخيم است كه آن را در عرض درّه، حدود ١٥٠ ذراعىِ شمال شرقى تنگه بنا كردهاند و عرم نام گرفته است. طول اين سد سخت، از شرق به غرب، هشتصد ذراع و ارتفاعش ده ذراع و اندى و عرضش ١٥٠ ذراع است كه يك سوم غربى (راست) آن تا امروز باقى است.
از بخش باقىمانده به دست مىآيد كه اين سد از خاك و سنگ درست شده است. بالاى آن به دو سطح شيب دار ختم مىشود و زاويههاى منفرجهاى ايجاد كرده است. روى اين دو بخش با لايهاى از ريگ، سنگ فرش شده است تا هنگام موجى شدن آب، خاكهاى آن شسته نشود.
پس سد عرم همانند كوهى در مسير آب ايستاده بود و آن را از حركت باز مىداشت. آب انباشته مىشد و سطح آن به حدى مىرسيد كه مىتوانست زمينهاى مرتفع را آبيارى كند. در دو سوى سد و كناره كوه، بناهايى از سنگهاى بستر و استوار ساخته شده و درون آن دريچههايى تعبيه شده بود تا از آنجا آب به سوى باغستانهاى سمت راست و چپ سرازير شود.
بر اين اساس در پايههاى سمت راستى كوه، دو بناى مخروطى شكل ايجاد كرده بودند كه بلنداى هر كدام بيش از ده ذراع بود و آنها را صدف مىناميدند. يكى از اين دو بنا بر روى كوه و ديگرى در سمت چپ قرار داشت و ميان آن دو، پنج ذراع فاصله بود. پايه سمت راستى سه ذراع از چپى بلندتر بود. صدف سمت چپ از سنگهاى تراش خورده بنا شده بود و ديوارى به طول چهل ذراع، از آن تا سد كشيده شده و چسبيده به سد بود. ارتفاع اين ديوار برابر با سد عرم و صدف بود و در دو طرف صدفها دو كانال پلكانى مانند، رو در روى هم، از سنگ ساخته شده بود. با توجه به شكل مخروطى صدفها و پلكانى بودن كانالها، فاصله آن دو در