قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٧٩ - ويژگىهاى سد مأرب و سازنده آن
در سمت چپ قرار داشت و آب پس از گذر از كوهپايهها به آنجا مىرسيد.
كاوشگران درباره سازنده و زمان ساخت سد مأرب، در بازماندههاى سد مأرب كتيبههايى با خط مسند حميرى يافتهاند و از اين راه، به سازنده آن پى بردهاند.
مهمترين اين كتيبهها، دو سنگ نوشته است كه يكى بر صدف كناره باغستان دستراستى است و مفهوم آن چنين است: «يتعمر بيين بن سمه على ينوف، مكَرَّب سبا كوه بلق را شكافت ودريچه خروجى وسيعى براى آسانسازى آبيارى بنا كرد.» سنگ نوشته ديگر بر صدف ديگر و با اين عبارت است: «سمه على نيوف، مكرّب سبا بلق را شكافت و راه جادارى براى آسان سازى آبيارى ساخت.»
«سمه على» پدر همان «يتعمر» است و هركدام صدف يا ديوارهاى را ساختند و هر دو در قرن هشتم پيش از ميلاد مىزيستند. اين دو مؤسس سد بودند، اما موفق به اتمام سد نشدند و جانشينان آنان سد را تمام كردند و هر كدام بخشى را ساختند و نام خود را بر آن حك كردند. بر مخروط يا صدف سمت چپ نقشى است كه آن را اين گونه بازخوانى كردهاند: «كرب إيل بيين بن يتعمر مكرب سبا بنا كرد ....» بر بخش ديگرى از سد نام «ذَمَر على ذَرَح، پادشاه سبا» و در محل ديگرى نام «بَدَع إيل و تار» وجود دارد.
در قسمت غربى سد- كه در كناره باغستان غربى قرار دارد- چنين نقشهايى وجود دارد و همه آنها دلالت مىكند بر اينكه سد را يك نفر نساخته است؛ چنان كه همواره اين روش در طرحهاى بزرگ، معمول است.[١] خوب است يادآور شويم كه نام «شمر يرعش» بر صخرهاى كه در بازماندههاى شهر مأرب يافت شد، حك شده
[١] . بنگريد به: العرب قبل الاسلام، ص ١٦٢ و ١٦٣ و ١٦٩- ١٧٦.