قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٣٢ - ٥ حيوانات باربر
فرا گرفته و درختان دردار، بلوط، صنوبر، كاج، سدر، درخت عرعر و زيتون صحرايى همه جا پراكنده است.
٤. مس
يكى ديگر از مواد اوليه و مصالحى كه ذوالقرنين از ساكنان منطقه درخواست كرد، مس بود. به تعبير قرآن كريم، او گفت: «آتُونِي أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْراً»؛ يعنى برايم مس گداخته بياوريد تا روى قطعات آهن بريزم. از نظر علمى و تاريخى ثابت شده است كه مس در منطقه، به وفور يافت مىشده است.
كاوشهاى جديد زمينشناسى، وجود آن را در معادن زنجان، انارك و شمال اصفهان ثابت كرده است و در جنوب آذربايجان، مقادير عظيمى از آن يافت مىشود. وجود معادن بزرگ و معروف مس در ارمنستان از گذشته، شاهد بر آن است كه ساكنان قديمى آن، مواد خام مس را استخراج مىكردند؛ به ويژه در منطقه «كدابك» و رگههاى فرعى آن در ناحيه «كلاكنت»، ميان «بيزاتول» و درياچه «كوك جاى». در سالهاى اخير، شكوه اين سرزمين با استخراج مس، به آن بازگردانده شده است. اينكار را برادران «سيمنس»، بنيانگذاران كارخانههاى ذوب فلزات، انجام دادهاند.
٥. حيوانات باربر
اين سرزمين از نظر دامدارى و دامپرورى، ثروتمند است؛ زيرا بين دو عرض جغرافيايى ٣٠ تا ٤٥ درجه شمالى و ميان سرزمينهاى غرب درياى مديترانه و شرق چين قرار دارد و در سرزمين «اوراسيا»، ميان تركستان چين و رومانى گسترش دارد، از اين رو شامل آذربايجان، ارمنستان، قفقاز، گرجستان، داغستان، انجازيا و انجاريا مىشود. اين منطقه به سبب فراوانىِ علوفه، سرزمين چراگاههاى گرم و