قصه در قرآن
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
پيش گفتار
٩ ص
(٣)
1 واقعگرايى
٢٠ ص
(٤)
2 حقيقت گويى
٢١ ص
(٥)
3 پرورش صفات والاى انسانى
٢٢ ص
(٦)
4 حكمت آموزى
٢٣ ص
(٧)
اهداف داستان در قرآن
٢٤ ص
(٨)
1 اثبات نبوت
٢٥ ص
(٩)
2 يكپارچگى اديان آسمانى
٢٧ ص
(١٠)
3 ترسيم ريشه تاريخى اسلام
٢٩ ص
(١١)
4 همسانى سيره پيامبران و واكنش امتها
٢٩ ص
(١٢)
5 اميدآفرينى در دل پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان
٣٠ ص
(١٣)
6 بازگويى الطاف حق بر پيامبران
٣٢ ص
(١٤)
آزادى هنرى در داستان سرايى قرآن
٣٥ ص
(١٥)
1 ناديده انگاشتن عناصر تاريخى
٣٥ ص
(١٦)
2 گزينش حادثهها
٣٦ ص
(١٧)
3 آزادى در چينش صحنهها
٣٦ ص
(١٨)
4 نگريستن از زاويههاى گوناگون به يك حادثه
٣٨ ص
(١٩)
5 گزارشگرى و تصويرگرىهاى گوناگون از يك صحنه
٣٩ ص
(٢٠)
ترسيم حقايق در قالب داستان
٤٣ ص
(٢١)
دگرانديشهاى نوپيدا
٤٦ ص
(٢٢)
نكته
٥٧ ص
(٢٣)
سرگذشت پسران آدم
٦٢ ص
(٢٤)
داستان طوفان و كشتى
٦٥ ص
(٢٥)
سرگذشت عاد و ثمود و قوم هود
٦٦ ص
(٢٦)
ناقه صالح
٧٢ ص
(٢٧)
سرگذشت سدوم
٧٤ ص
(٢٨)
اصحاب كهف و رقيم
٧٦ ص
(٢٩)
اصحاب كهف
٧٩ ص
(٣٠)
1 مكان حادثه اصحاب كهف
٨٠ ص
(٣١)
2 زمان حادثه اصحاب كهف
٨٢ ص
(٣٢)
ذوالقرنين
٨٦ ص
(٣٣)
به سوى غروبگاه خورشيد
٩٧ ص
(٣٤)
غروب خورشيد در چشمهاى گل گون
١٠١ ص
(٣٥)
به سوى مطلع شمس
١٠٤ ص
(٣٦)
به سوى منطقه سد
١٠٨ ص
(٣٧)
يأجوج و مأجوج
١١٢ ص
(٣٨)
يأجوج و مأجوج در نگاه تاريخ
١٢١ ص
(٣٩)
مكان سد ذوالقرنين
١٢٤ ص
(٤٠)
تمدن بشر در روزگار ذوالقرنين
١٢٥ ص
(٤١)
1 نيروى انسانى
١٣٠ ص
(٤٢)
2 آهن
١٣٠ ص
(٤٣)
3 مواد سوختى
١٣١ ص
(٤٤)
4 مس
١٣٢ ص
(٤٥)
5 حيوانات باربر
١٣٢ ص
(٤٦)
6 تداركات
١٣٣ ص
(٤٧)
سد تاريخى كورش(ذوالقرنين)
١٣٥ ص
(٤٨)
انوشيروان و ساخت ديوار«دربند»
١٣٨ ص
(٤٩)
ديوار«دربند»
١٤٠ ص
(٥٠)
ترديدهايى درباره كورش بودن ذوالقرنين
١٤٣ ص
(٥١)
ذوالقرنين در روايات
١٤٧ ص
(٥٢)
ابهام زدايى از شخصيت كورش
١٤٩ ص
(٥٣)
كورش همان بنده نيك خدا
١٥٠ ص
(٥٤)
اعلاميه حقوق بشر كورش
١٥٥ ص
(٥٥)
اعلاميه كورش براى پايان اسارت يهود و بناى معبد مقدس
١٥٧ ص
(٥٦)
مذهب كورش و شواهدى بر ايمان او
١٥٨ ص
(٥٧)
نكته
١٦١ ص
(٥٨)
دليل عدم ثبت تاريخى سد به نام كورش
١٦٤ ص
(٥٩)
سد بزرگ مأرب
١٦٦ ص
(٦٠)
ويژگىهاى سد مأرب و سازنده آن
١٧٣ ص
(٦١)
ديوار بزرگ چين
١٨١ ص
(٦٢)
نگاهى گذرا به اسكندر مقدونى
١٨٧ ص
(٦٣)
نگاهى گذرا به زندگى بنى اسرائيل در مصر
٢٠٠ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٩ - دگرانديشهاى نوپيدا

را راندند و شهاب‌سنگ‌ها در كمين آنها نشستند: «وَ أَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً»[١]. گاه نيز جنيان اخبار را مى‌ربودند؛ حتى پس از رسالت محمد صلى الله عليه و آله و پس از آن‌كه معجزه رخ داد و از استراق سمع بازداشته شدند: «إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ. وَ حِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ مارِدٍ. لا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلَإِ الْأَعْلى‌ وَ يُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جانِبٍ دُحُوراً وَ لَهُمْ عَذابٌ واصِبٌ. إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ ثاقِبٌ»[٢].

شيوه مبارزه قرآن در دوران سيطره اين افكار بر محيط جاهلى و در نخستين روزهاى دوران نزول بدينسان بود. پس از استقرار اسلام در جزيرة العرب و پس از آن‌كه شهرت قرآن فراگير شد و مردم داستان رانده شدن شياطين را پذيرفتند، قرآن روش ديگرى را در پيش گرفت. قرآن اعلام كرد كه جنيان اصلًا، غيب را نمى‌دانستند. اگر آنها از غيب آگاه بودند، پس از فوت سليمان، از مرگ او با خبر مى‌شدند و مدتى را در شكنجه و سختى به سر نمى‌بردند: «فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ما لَبِثُوا فِي الْعَذابِ الْمُهِينِ»[٣].

اين شيوه گفتمان قرآن موجب به اشتباه افتادن برخى از مفسران شده‌


[١] . جن، ٩:« و در آسمان براى شنيدن، به كمين مى‌نشستيم، اما اكنون هركه بخواهد به گوش باشد، تيرشهابى در كمين خود مى‌يابد.»

[٢] . صافات، ٦- ١٠:« ما آسمان اين دنيا را به زيور اختران آراستيم و آن را از هر شيطان سركشى نگاه داشتيم؛ به‌گونه‌اى كه نمى‌توانند به انبوه فرشتگان عالم بالا گوش فرا دهند و از هر سوى پرتاب مى‌شوند. با شدت رانده مى‌شوند و عذابى هميشگى دارند؛ مگر كسى كه يكباره استراق سمع كند كه شهابى شكافنده از پى او مى‌تازد.»

[٣] . سبأ، ١٤:« هنگامى كه‌[ سليمان‌] فرو افتاد، براى جنيان روشن شد كه اگر غيب مى‌دانستند، در آن عذاب خفت آور باقى نمى‌ماندند.»