قصه در قرآن
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
پيش گفتار
٩ ص
(٣)
1 واقعگرايى
٢٠ ص
(٤)
2 حقيقت گويى
٢١ ص
(٥)
3 پرورش صفات والاى انسانى
٢٢ ص
(٦)
4 حكمت آموزى
٢٣ ص
(٧)
اهداف داستان در قرآن
٢٤ ص
(٨)
1 اثبات نبوت
٢٥ ص
(٩)
2 يكپارچگى اديان آسمانى
٢٧ ص
(١٠)
3 ترسيم ريشه تاريخى اسلام
٢٩ ص
(١١)
4 همسانى سيره پيامبران و واكنش امتها
٢٩ ص
(١٢)
5 اميدآفرينى در دل پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان
٣٠ ص
(١٣)
6 بازگويى الطاف حق بر پيامبران
٣٢ ص
(١٤)
آزادى هنرى در داستان سرايى قرآن
٣٥ ص
(١٥)
1 ناديده انگاشتن عناصر تاريخى
٣٥ ص
(١٦)
2 گزينش حادثهها
٣٦ ص
(١٧)
3 آزادى در چينش صحنهها
٣٦ ص
(١٨)
4 نگريستن از زاويههاى گوناگون به يك حادثه
٣٨ ص
(١٩)
5 گزارشگرى و تصويرگرىهاى گوناگون از يك صحنه
٣٩ ص
(٢٠)
ترسيم حقايق در قالب داستان
٤٣ ص
(٢١)
دگرانديشهاى نوپيدا
٤٦ ص
(٢٢)
نكته
٥٧ ص
(٢٣)
سرگذشت پسران آدم
٦٢ ص
(٢٤)
داستان طوفان و كشتى
٦٥ ص
(٢٥)
سرگذشت عاد و ثمود و قوم هود
٦٦ ص
(٢٦)
ناقه صالح
٧٢ ص
(٢٧)
سرگذشت سدوم
٧٤ ص
(٢٨)
اصحاب كهف و رقيم
٧٦ ص
(٢٩)
اصحاب كهف
٧٩ ص
(٣٠)
1 مكان حادثه اصحاب كهف
٨٠ ص
(٣١)
2 زمان حادثه اصحاب كهف
٨٢ ص
(٣٢)
ذوالقرنين
٨٦ ص
(٣٣)
به سوى غروبگاه خورشيد
٩٧ ص
(٣٤)
غروب خورشيد در چشمهاى گل گون
١٠١ ص
(٣٥)
به سوى مطلع شمس
١٠٤ ص
(٣٦)
به سوى منطقه سد
١٠٨ ص
(٣٧)
يأجوج و مأجوج
١١٢ ص
(٣٨)
يأجوج و مأجوج در نگاه تاريخ
١٢١ ص
(٣٩)
مكان سد ذوالقرنين
١٢٤ ص
(٤٠)
تمدن بشر در روزگار ذوالقرنين
١٢٥ ص
(٤١)
1 نيروى انسانى
١٣٠ ص
(٤٢)
2 آهن
١٣٠ ص
(٤٣)
3 مواد سوختى
١٣١ ص
(٤٤)
4 مس
١٣٢ ص
(٤٥)
5 حيوانات باربر
١٣٢ ص
(٤٦)
6 تداركات
١٣٣ ص
(٤٧)
سد تاريخى كورش(ذوالقرنين)
١٣٥ ص
(٤٨)
انوشيروان و ساخت ديوار«دربند»
١٣٨ ص
(٤٩)
ديوار«دربند»
١٤٠ ص
(٥٠)
ترديدهايى درباره كورش بودن ذوالقرنين
١٤٣ ص
(٥١)
ذوالقرنين در روايات
١٤٧ ص
(٥٢)
ابهام زدايى از شخصيت كورش
١٤٩ ص
(٥٣)
كورش همان بنده نيك خدا
١٥٠ ص
(٥٤)
اعلاميه حقوق بشر كورش
١٥٥ ص
(٥٥)
اعلاميه كورش براى پايان اسارت يهود و بناى معبد مقدس
١٥٧ ص
(٥٦)
مذهب كورش و شواهدى بر ايمان او
١٥٨ ص
(٥٧)
نكته
١٦١ ص
(٥٨)
دليل عدم ثبت تاريخى سد به نام كورش
١٦٤ ص
(٥٩)
سد بزرگ مأرب
١٦٦ ص
(٦٠)
ويژگىهاى سد مأرب و سازنده آن
١٧٣ ص
(٦١)
ديوار بزرگ چين
١٨١ ص
(٦٢)
نگاهى گذرا به اسكندر مقدونى
١٨٧ ص
(٦٣)
نگاهى گذرا به زندگى بنى اسرائيل در مصر
٢٠٠ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص

قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٧٣ - ناقه صالح

بوده است.[١]

البته در قرآن به بعد ديگرى از استثنايى بودن آن اشاره شده كه عبارت است از تقسيم آب ميان ناقه و قوم: «إِنَّا مُرْسِلُوا النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَ اصْطَبِرْ. وَ نَبِّئْهُمْ أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ بَيْنَهُمْ كُلُّ شِرْبٍ مُحْتَضَرٌ»[٢]، «قالَ هذِهِ ناقَةٌ لَها شِرْبٌ وَ لَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ. وَ لا تَمَسُّوها بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذابُ يَوْمٍ عَظِيمٍ»[٣].

حسن بصرى مى‌گويد:

ناقه‌اى مانند ديگر ناقه‌ها بوده است و اعجازش در اين بوده است كه همه آب آشاميدنى آن منطقه را در يك روز مى‌نوشيد.[٤]

اين، مطالبى بود كه درباره ناقه استثنايى صالح، در قرآن آمده است، اما خداوند در قرآن به چگونگى پديد آمدن ناقه و اين كه چگونه ناقه آزادانه و بدون آسيب‌ديدن، در زمين مى‌چريد و چرا آب ميان او و مردم تقسيم مى‌شد و حال آن‌كه- چنان كه قرآن اشاره مى‌كند- در آن‌جا آب فراوانى وجود داشت، اشاره‌اى نكرده است.[٥]

چكيده سخن شيخ محمد عبده در اين باره آن است كه از مجموع آيات به‌دست مى‌آيد كه نشانه الهى ناقه آن بود كه فردى به آن آزار نرساند و مانع از


[١] . بنگريد به: فى ظلال القرآن، ج ٣، ص ١٣١٣ و ج ٥، ص ٢٦١٢.

[٢] . قمر، ٢٧ و ٢٨:« ما براى آزمايش آنان، ماده شتر را فرستاديم و[ به صالح گفتيم:] مراقب آنان باش وشكيبايى كن و به آنان خبر ده كه آب ميانشان بخش شده است. هر كدام را آب به نوبت خواهد بود.»

[٣] . شعراء، ١٥٥ و ١٥٦:« گفت:" اين ماده شترى است كه نوبتى، آب، او راست و روزى معين، نوبت آب شماست و به آن گزندى مرسانيد كه عذابِ روزى هولناك شما را فرا مى‌گيرد."»

[٤] . مجمع البيان، ج ٤، ص ٤٤٠.

[٥] .« أَ تُتْرَكُونَ فِي ما هاهُنا آمِنِينَ، فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ، وَ زُرُوعٍ وَ نَخْلٍ طَلْعُها هَضِيمٌ»؛« آيا شما را در آن‌چه اين‌جا داريد، آسوده رها مى‌كند و در باغ‌ها و در كنار چشمه ساران و كشتزارها و نخل‌هايى كه شكوفه‌هايشان لطيف است؟»( شعراء، ١٤٦- ١٤٨).