قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٤٦ - ترديدهايى درباره كورش بودن ذوالقرنين
سال رخ داد. آيا معقول نيست كه كورش در اين باره، مانند انوشيروان عمل كرده باشد و طبعاً، سد از مدتها قبل ساخته شده باشد؟ اين ديدگاه به نظر من، درستتر است؛ زيرا:
١. هرگز از نظر تاريخى، اثبات نشده است كه كورش در آنجا سدى ساخته باشد.
٢. كورش در اعلاميهاش از ساخت سد سخنى نگفته؛ با وجود آنكه كارى بس بزرگ بوده است؛ به گونهاى كه هيچ يك از ديگر كارهاى وى به پاى آن نمىرسد. چگونه كورش سدى را كه ساختش ده سال به طول انجاميده و ماندگارترين اثر وى در گذر ايام است، نايده انگاشته و در عوض، چيزهاى ديگرى را آورده است كه بسيار سادهتر از آن است و ديگر فرمانروايان نيز انجام دادهاند.
٣. كورش فرمانروايى بعيدالعهد نبوده است تا احوالش از مردمان جزيرة العرب پنهان بماند. نبايد فراموش كنيم كه داستانهاى ايرانيان در ميان عربها رواج داشت و آنان در ميان عربها هواخواهانى داشتند كه از ادبيات، تاريخ و قصههاى عاميانهشان تأثير مىپذيرفتند ... سيره شريف نبوى براى ما بازگو مىكند كه نضربن حارث از حيره آمده بود و در آنجا سرگذشت پادشاهان فارس و داستانهاى رستم و اسفنديار را آموخته بود. هرگاه پيامبر صلى الله عليه و آله از مجلسى بر مىخواست، وى در آنجا آن حكايات را بازگو مىكرد. با توجه به آنكه كورش از بزرگترين شاهان ايران بوده است، مىبايست بهرهاى از اين گفتهها مىداشت ....
اين، همه چيزى بود كه در ضمن اين بحث به نظر من رسيد؛ خواننده محترم آزاد است هر نظرى را كه مىخواهد، برگزيند؛ به ويژه آنكه من