قصه در قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٧٥ - ويژگىهاى سد مأرب و سازنده آن
درسآموزى، از آن فراوان ياد شده است. قرآن در سوره «سبأ» به ماجراى اين سد اشاره كرده است: «فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَ بَدَّلْناهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَواتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَ أَثْلٍ وَ شَيْءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ ... فَجَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ وَ مَزَّقْناهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ»[١].
درباره محل قرار گرفتن سد مأرب بايد گفت كه در جنوب غربى شهر مأرب شاخهاى از كوههاى معروف سرات وجود دارد كه صدها مايل به سوى شمال شرقى امتداد دارد. ميان اين كوهها، رودخانههايى به رودخانهاى بزرگ منتهى مىشود كه عربها از آن به كانال شرقى تعبير مىكنند. اين رودخانه بزرگترين رود ناحيه شرق است و در برابر آن، كانال «مور» قرار دارد كه بزرگترين رود ناحيه غرب است و از همان كوههاى سرات سرچشمه مىگيرد. در بسيارى از موارد، شعبههاى كانال شرقى در دهانهها و سراشيبىهاى خود، به سوى شمال شرقى حركت مىكند.
هنگام بارش باران در شاخهها و درّههاى اين بخش، آبها به هم پيوسته مىشود و به صورت سيلى خروشان، به سوى درّه «اذنة» به راه مىافتد. سيلابها در اين درّه- كه حدود ١١٠٠ متر از سطح دريا ارتفاع دارد- از جنوب غربى به جانب شمال شرقى به حركت درآمده، به مكانى مىرسد كه از آنجا تا مأرب سه ساعت راه است. اين مكان تنگهاى است كه ميان دو كوه، به فاصله ششصد گام يا ذراع قرار
[١] . سبأ، ١٦ و ١٩:« پس روى گردانيدند و بر آنان سيل سد عرم را روانه كرديم و دو باغستان آنها را به دو باغ كه ميوههاى تلخ و شوره گز و نوعى از كُنارِ تُنُك داشت، تبديل كرديم. پس آنها را براى آيندگان موضوع حكايتها گردانيديم و سخت تار و مارشان كرديم ... قطعاً در اين ماجرا براى هر شكيباى سپاسگزار عبرتهاست.»