ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦١٢ - شرحهاى كتاب دعاء

رسيده است.

و ما در كتاب عين الحيوة در اين موضوع بسط سخن داديم، پايان كلام مجلسى (ره).

من گويم: چنانچه سابقاً اشاره شد حقيقت دعا عبارت از توجه بنده است از روى دل به خدا و نداى او به عنوان يك آفريننده و بخشاينده يعنى بنده‌اى از روى دل گويد: (خدايا)، و اجابت او همان توجه حق است به او و پذيرش نداى او به عنوان يك بنده متوجه و آيات و اخبار اجابت به همين معنا توجه دارند ولى برآوردن حاجتى كه به عرض او رساند مشروط به شرائط متعددى است كه برخى از آن در ضمن اجوبه متقدمه ذكر شده است. از مجلسى (ره)- اين روايت حمل مى‌شود بر اينكه پيش از آن عادت به دعا نداشته، و مقصود اين است كه سود كاملى ندارد (چون سود كامل گرفتار نشدن به بلا است و پس از گرفتارى سودش همان رفع ادامه بلا است). از مجلسى (ره)- لفظ ظن را كلينى (ره) به معنى يقين دانسته است به قرينه آنچه در حديث يك باب آينده آمده است و ممكن است حمل بر ظاهر آن شود كه گمان است زيرا يقين به اجابت مشكل است مگر آنكه مقصود يقين به وعده اجابت باشد كه خدا داده است با وجود شرائط دعا و آن اعم است از عطاى عين حاجت در دنيا يا عوض آن در آخرت. از مجلسى (ره)-

«و ليس لى في ذلك نية»

يعنى اهتمام و تصميم در آن نبود و شايد در بار اول مصلحت ندانسته و تصميم به دعا نگرفته و براى خوشدلى اصحابش دعا كرده است و چون مصلحت ديده از روى دل دعا كرده است. از مجلسى (ره)- (بر دو حديث)

«ما لم يستعجل»

يعنى تا اينكه بنده شتاب نورزد و چون حاجتش به تأخير افتد نوميد نگردد و از درگاه‌