أسرار آل محمد عليهم السلام - سليم بن قيس الهلالي - الصفحة ٦٧٢ - سنن الهى و توبه به درگاه او
موجب تفريط در عمل تا هنگام اجل مىشود و اگر آرزو نبود انسان حساب آنچه در آن است را مىدانست، و اگر انسان حساب آنچه در آن است را مىدانست بطور ناگهانى از وحشت و ترس مىمرد. و مغرور شدن باعث كوتاهى انسان در عمل مىشود[١].
شعبههاى غضب[٢]
غضب بر چهار شعبه است: تكبر و فخر و غيرت كاذب و تعصّب.
هر كس خود را بالا بگيرد به حق پشت مىكند. و هر كس فخر كند به فسق و فجور مبتلا مىشود، و هر كس غيرت كاذب نشان دهد بر گناهان اصرار مىورزد، و هر كس را تعصّب بگيرد ظلم مىكند. و چه بد چيزى است در پل صراط كارى كه بين پشت كردن به حق و فسق و فجور و اصرار بر گناهان و ظلم باشد.
شعبههاى طمع
طمع چهار شعبه است: خوشحالى و شادى بيش از حد و لجاجت و روى هم انباشتن[٣].
خوشحالى نزد خداوند پسنديده نيست، شادى بيش از حد عجب است، و لجاجت بلايى است براى كسى كه او را مجبور به كشيدن بار گناهان كرده است. و روى هم انباشتن[٤] لهو و بازى و مشغوليّت است و تبديل كردن چيزى كه پستتر است به چيزى بهتر مىباشد.
و اينها، نفاق و پايهها و شعبههاى آن است.
سنن الهى و توبه به درگاه او
خداوند بر بندگانش قاهر است. ياد او بلند و وجه او با جلالت است و هر چه خلق
[١] در كتاب تحف العقول عبارت چنين است: و مغرور شدن به دنيا و تفريط در آخرت و تفريط در عقب انداختن وعدهها به كوردلى مىكشاند. و اگر عمل نبود انسان حساب آنچه در آن است را نمىدانست.
[٢] كلمه« حفيظه» به دو معنى آمده است: ١- غضب. ٢- تعصّب در حفاظت چيزى.
[٣] در تحف العقول: تكبر.
[٤] در تحف العقول: تكبر.