أسرار آل محمد عليهم السلام - سليم بن قيس الهلالي - الصفحة ٥٣٧ - سؤال همام و امتناع امير المؤمنين عليه السلام از جواب
٤٣ خطبه همام در صفات مؤمنين:
سؤال همام و امتناع امير المؤمنين عليه السّلام از جواب، غنا و امن خداوند از اطاعت و معصيت مردم، رفتار مؤمنين در دنيا، ديدگاه مؤمنين از بهشت و جهنّم، مؤمنين و تلاوت قرآن، ياد مرگ در مؤمنين، احتراز مؤمنين از تعريف ديگران، علامات ظاهرى مؤمن، علامات باطنى مؤمن، صبر و خوددارى مؤمن، كيفيت ارتباط مؤمن با مردم، تأثير خطبه امير المؤمنين عليه السّلام در همام.
خطبه همام در صفات مؤمنين
سؤال همام و امتناع امير المؤمنين عليه السّلام از جواب
ابان بن ابى عياش از سليم نقل مىكند كه گفت: مردى از اصحاب امير المؤمنين عليه السّلام- كه به او «همام»[١] گفته مىشد و عابد و اهل تلاش و كوشش در عبادت بود- برخاست و عرض كرد: يا امير المؤمنين، مؤمنين را برايم بگونهاى توصيف كن كه گويا به آنان نگاه مىكنم.
امير المؤمنين عليه السّلام از جواب او تعلّل ورزيد و فرمود: اى همّام، از خدا بترس و نيكى كن، چون خداوند با كسانى است كه تقوى پيشه كنند و كسانى كه نيكوكار باشند.
همام عرض كرد: بحق خدايى كه تو را گرامى داشته و مخصوص گردانيده و به تو بخشش كرده است و با آنچه به تو داده ترا فضيلت داده، از تو مىخواهم كه آنان را برايم توصيف كنى.
امير المؤمنين عليه السّلام بپا ايستاد و حمد و ثناى الهى بجا آورد و بر پيامبر و اهل بيتش صلوات فرستاد، و سپس فرمود:
[١] همام بن شريح بن زيد بن مرة بن عمرو. او پسر خواهر ربيع بن خثيم است و خطبه حضرت و مرگ همام در حضور ربيع بوده است. در اين باره به بحار: ج ٦٨ ص ١٩٢ ح ٤٨ و ص ١٩٦، و بحار: ج ٦٧ ص ٣١٧ مراجعه شود.