أسرار آل محمد عليهم السلام - سليم بن قيس الهلالي - الصفحة ٢٥٢ - اهل بهشت و اهل جهنم و اصحاب اعراف
مستضعفين دينى
سليم مىگويد: عرض كردم: يا امير المؤمنين، چه مىفرمائيد در باره كسى كه توقف كرده است. نه به شما اقتدا كرده و نه شما را دشمن داشته است؟ دشمنى شما را عقيده خود قرار نداده و تعصب هم ندارد. ولايت شما را ندارد و از دشمن شما هم بيزارى نمىجويد. او مىگويد: «نمىدانم» و راست مىگويد[١].
فرمود: اينان از هفتاد و سه گروه نيستند. پيامبر صلى اللَّه عليه و آله از هفتاد و سه فرقه، اعراضكنندگان از حق را كه پرچمى برافراشته و خود را مشهور كردهاند و به دين خود دعوت مىكنند قصد كرده است. يك فرقه از ايشان متديّن به دين الهى و هفتاد و دو فرقه متديّن به دين شيطاناند، كه با قبول گفته آنان ولايتشان را مىپذيرند و از آنان كه مخالفشان باشند بيزارى مىجويند.
امّا كسى كه خدا را به يگانگى قبول دارد و به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله ايمان آورده ولى نسبت به ولايت ما و گمراهى دشمن ما شناخت ندارد و عداوتى هم در دل ندارد، و چيزى را حلال يا حرام نكرده است، و قبول كرده همه آنچه در بين اختلافكنندگان امت اختلافى نيست كه خداوند به آنها امر كرده، و خوددارى نموده از آنچه بين اختلافكنندگان امت در آن اختلافى نيست كه خدا به آن امر كرده يا از آن نهى نموده است. در نتيجه نه عداوتى در دل دارد[٢]، و نه چيزى را حرام كرده يا حلال نموده است. او نمىداند و علم آنچه بر او مشكل شده به خدا واگذار نموده است[٣]، چنين شخصى نجات يافته است.
اهل بهشت و اهل جهنم و اصحاب اعراف
اين طبقه بين مؤمنين و مشركين قرار دارند و قسمت اعظم مردم و اكثريت آنها هستند. اينها اصحاب حساب و ميزان و اعراف هستند و جهنّمىهايى هستند كه انبياء و
[١] يعنى در اينكه مىگويد« نمىدانم و نمىتوانم حق را تشخيص دهم» راست مىگويد.
[٢]« ب»: به ما ظلم نكرده است.
[٣]« ب»: هر گاه نداند مىگويد:« نمىدانم» و علم آنچه مشكل مىشود را به خدا واگذار مىكند.