أسرار آل محمد عليهم السلام - سليم بن قيس الهلالي - الصفحة ٦٦٨ - شعبههاى فسق
٨٦ ١. پايههاى كفر ٢. پايههاى نفاق
١. پايههاى كفر: چهار پايه كفر، شعبههاى فسق، شعبههاى غلو، شعبههاى شك، شعبههاى شبهه.
٢. پايههاى نفاق: چهار پايه نفاق، شعبههاى هواى نفس، شعبههاى سازشكارى، شعبههاى غضب، شعبههاى طمع. سنن الهى و توبه به درگاه او.
١ پايههاى كفر
چهار پايه كفر
سليم از امير المؤمنين عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود[١]:
كفر بر چهار پايه بنا شده است: فسق و غلو و شك و شبهه.
شعبههاى فسق
فسق بر چهار شعبه است: جفا و كوردلى و غفلت و تجاوزكارى.
هر كس جفا كند حق را كوچك مىشمرد[٢] و عالمان دين را شديدا مبغوض مىدارد و بر گناه بزرگ اصرار مىورزد.
هر كسى كوردل باشد ياد خدا را فراموش مىكند و در پى گمان مىرود[٣] و با خالق خود به مبارزه بر مىخيزد و شيطان بر او الحاح مىكند و بدون توبه و خضوع و غافل شدن از گناه[٤] طلب مغفرت مىكند.
[١] يادآور مىشود: اين حديث شامل معانى پيچيده و مشكلى است كه احتياج به تفسير دارد و در حديث ٨ همين كتاب قسمت اوّل اين حديث در پايههاى ايمان ذكر شد. در آنجا يادآور شديم كه علامه مجلسى در جلد ٨٦ بحار: ص ٣٦٥ به تفسير و توضيح عبارات مشكل اين حديث پرداخته است.
[٢] در كتاب تحف العقول: مؤمن را كوچك مىكند.
[٣] در كتاب تحف العقول: اخلاقش زشت مىشود.
[٤] كلمه« غفلت» در اينجا بصورت فوق معنى شد.