اى برادر عبد القيس‌[١]، اگر براى ما جايز باشد كه براى عثمان استغفار كنيم با آن گناهان كبيره و كارهاى قبيح كه مرتكب شده است، در اين صورت براى ما جايز خواهد بود براى ابو بكر و عمر هم استغفار كنيم، چرا كه آنان از ريختن خونها خود را آسوده نگهداشتند و در حكومت خود عفاف نشان دادند و خوددارى كردند و رفتار نيك داشتند!! آنان ظلم و خلط[٢] كردن‌هاى عثمان را مرتكب نشدند، و كار طلحه و زبير را نيز انجام ندادند كه بيعت را شكستند و خونها را بقصد دنيا و حكومت ريختند، در حالى كه از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله شنيده بودند كه از آنچه مرتكب شدند و به انجام رساندند نهى مى‌كرد. آنان امر خدا و رسولش را بعد از اتمام حجّت و شاهد ترك كردند چرا كه امر خدا و رسول را سبك مى‌شمردند.

اى برادر عبد القيس، اگر بگوئى «ابو بكر و عمر هم از پيامبر صلى اللَّه عليه و آله شنيده بودند آنچه در باره على عليه السّلام فرموده بود»، اين مطالب را عثمان و طلحه و زبير هم شنيده بودند ولى آنان مرتكب آن جنگ و خونريزى‌ها شدند در حالى كه اين دو از ارتكاب آن خود را كنار نگه داشتند[٣]!!

[١] چنان كه قبلا هم ذكر شد اين خطاب حسن بصرى به ابان بن ابى عياش است كه از طايفه بنى عبد القيس بوده است.

[٢] در« ب» بجاى تخليط است.

[٣] نفاق و تجاهل حسن بصرى در چنين مواردى باطن او را بخوبى نشان مى‌دهد. امّا اينكه ابو بكر و عمر خود را از خونريزى‌ها كنار نگه داشتند، بايد گفت مگر شهادت حضرت فاطمه زهرا و فرزندش حضرت محسن عليهما السّلام بزرگترين جنايت آنان نيست؟ مگر اين همه خونهايى كه در زمان آن دو در جنگها ريخته شد به حساب آنان نيست؟ و آيا آنان پايه گذار فتنه‌هايى نيستند كه دامنه‌اش به حكومت عثمان و فتنه‌هاى طلحه و زبير و عايشه و معاويه و يزيد و بعد از آنها منجر شد؟ و آيا همه خونهايى كه تا روز قيامت بنا حق ريخته مى‌شود به حساب آنان نيست؟ ائمه عليهم السّلام چنين فرموده‌اند اگر چه حسن بصرى‌ها خود را به تجاهل مى‌زنند.

و امّا اينكه در حكومت خود عفاف نشان دادند و رفتار خوش داشتند، در اين باره بايد گفت عفاف و رفتار خوش را چگونه معنى كنيم. البته منافقى چون حسن بصرى نفاق ابو بكر و عمر در شكل حكومت و زندگيشان را خواهد پسنديد، ولى شيعه و تاريخ شيعه بيدارتر و هوشيارتر از آن است كه فريب ظاهر نفاق را بخورد و از جنايات چشم بپوشد.