ولايت فقيه در حكومت اسلام - حسينى طهرانى، سيد محمد حسين - الصفحة ١٨٢
أسيرانى كه ميگرفتند بعد از ريختن خون مشركين و غليظ نمودن زمين بوده است.
در اينصورت براى اين پيغمبر أهمّيّتى ندارد كه أسير كردن أبو سفيان و أصحابش كه با قافله شان به مكّه گريختهاند از دستش برود.
أمّا شما (تُرِيدُونَ) ميخواهيد،- در وقتيكه دوست داشتيد قافله را أخذ كنيد و صاحبانش را أسير گردانيد- (عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ) اين متاع عارضى و موقّتىِ پست دنياى دون نصيب شما شود؛ و خداوند آخرت را براى شما ميخواهد كه لشكريان قريش را كه داراى شوكت و تجهيزاتند از بين ببرد و مستأصل گرداند؛ و دشمنان دين را ريشه كن سازد؛ (وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ) و خداوند داراى مقام عزّت و حكمت است. عزّت و حكمت خدا اقتضاء دارد كه در آنروز دشمن را از بيخ و بن براندازند و آتش فروزانش را خاموش سازند.
سپس در مقام سرزنش و تعييب مسلمين ميگويد: (لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ) اگر از خداوند قرارى و حكمى در سابق نگذشته بود كه شما را از أخذ قافله و عِير منع كند، و از إسارت صاحبانش باز دارد، هر آينه شما آنقوم را أسير مىنموديد؛ و قافله شان را تصرّف مىكرديد؛ و اگر چنين كارى مىكرديد (لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ) تحقيقاً در برابر آنچه را كه مأخوذ داشته بوديد، قبل از آنكه زمين را از خونشان غليظ و سيراب كنيد، شما را فرا ميگرفت و مسّ مينمود و مىرسيد (عَذابٌ عَظِيمٌ) عذاب عظيمى.
در اينجا آية الله عاملىّ ميفرمايد: اينست معنى آيه كريمه، و صحيح نيست بر غير اين معنى حمل كنيم. من اين آيه و تفسيرش را در «الفصول المهمّة» فصل هشتم آوردهام؛ و بخاطر ندارم كه كسى بر اين تفسير بر من سبقت جسته باشد[١]
[١] -« النّص و الاجتهاد» طبع دوّم، خلاصه گفتار از ص ٢٣٩ تا ص ٢٤٥ مورد ٤٧، و ٤٨ از مواردى كه اجتهاد در مقابل نصّ شده است.