بوده‌اند؛ و در آن رنجها و ناملايمات با رسول خدا مواسات مى‌كرده‌اند؛ و ايشان را از روى إكراه بجنگ بدر بيرون آورده بودند- طبق گواهى خود رسول خدا بر اين مطلب- و رسول خدا در وقتيكه آتش جنگ فروزان بود مسلمين را از كشتن آنها منع كرد؛ اينك چگونه كشته شوند در حاليكه أسير مى‌باشند؟ و اگر ناله عبّاس (از محكم بستن در وثاق) رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم را در قَلَق و اضطراب بيفكند تا به حدّيكه خواب را از ديدگانش بربايد، گمان تو چيست به كشتن او صَبْرًا[١] بدون سببى كه إيجاب كشتن كند؟! چرا كه عبّاس پيش از واقعه بدر مسلمان شده بود؛ و إسلامش را پنهان ميداشت بجهت حكمتى كه خدا و رسول او بدان راضى بودند؛ و براى او و براى امّت مسلم، مصلحت بود[٢]

آية الله عامِلى (ره) أيضاً فرمايد: چون خداوند عزّ و جلّ بنده و رسول خود را در: يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ‌، در بَدْر بر مشركين ظفر داد، و اسرا را نزد وى آوردند؛ مسلمين دانستند كه: پيامبر بر آنها شفقت دارد باميد آنكه بعداً مسلمان شده و خداوند آنان را به دين خودش هدايت كند، و در راه خودش و پيمودن سبيل حقّ آنها را موفّق گرداند- همچنانكه همينطور هم شد- و اين عبارت است از نُصْح و خيرخواهى براى خداى تعالى و براى بندگانش.

و ليكن رسول خدا مقرّر فرمود كه: با وجود عفوِ از ايشان، از آنها فديه هم گرفته شود؛ تا أوّلًا: آنها را از مقاومت در برابر پيامبر ضعيف كند؛ و ثانياً: براى خود و مسلمين نيروئى در برابر ايشان إحداث شود؛ و اين- در حقيقت- طريقى أصلح بود براى دو گروه؛ و در آن نُصْح بود براى خداوند تعالى و براى‌

[١] - قتل صَبْر عبارت است از آنكه كسى را بدون آنكه بتواند از خود دفاع كند، بر پا دارند و او را بكشند.

[٢] -« النّص و الاجتهاد» طبع دوّم، ص ٢٣٨ تا ص ٢٤١، مورد ٤٧ از موارد اجتهاد در برابر نصّ