در دو دهه اخير، رهبرى دينى به ويژه ولايت فقيه مسئله‌اى بحث‌انگيز و پر گفت‌وگو بوده است. كسانى در انگاره‌ها و بايستگى‌ها و زيرساخت‌هاى نظرى و فكرى آن ترديد روا داشته‌اند و به قرائت و تفسيرى از اسلام كه چنين نظريه‌اى از آن زاده شود ناباورانه نگريسته‌اند و كسانى ديگر، آن را پذيرفته‌اند و با ارزيابى ذهنى و برداشت‌هاى دينى خود سازگار مى‌دانند، ولى بر پاره‌اى زواياى اين نظريه، درنگ ورزيده‌اند.

شايد انگيزه مهم در بحث‌انگيزى اين موضوع، پاره‌اى كنش‌ها و واكنش‌هاى جدال‌آميز سياسى- اجتماعى و درآميختن با موضع‌گيرى‌هاى گروهى باشد. برخى آرا و سخنان در اين باره، پيش و بيش از آن كه رسانه رأى و نظرى علمى- پژوهشى باشد، به ناروا تابعى از نظرگاه سياسى و تأكيد و عطفى بر كاركردهاى اجتماعى افراد و گروه‌ها درآمده است.

اين درآميختگى، سبب شده است تا كمتر با سخنان و انديشه‌هايى ناب و