است، با ديدگاه نخست، به ظاهر همراهى دارد. (گفتيم به ظاهر، زيرا برداشتى كه امام از امور معنوى دين دارد با برداشتى كه آنان از امور معنوى دين دارند، بسيار فرق دارد) مرز جدايى دوانديشه، در ظاهر و باطن، از آن‌جا پيدا مى‌شود كه در انديشه سكولار، با اصلى ديدن معنويات، پيوند دين با دنيا و زندگى مدرم به كلى گسسته مى‌شود، ولى در انديشه امام، پيوند دين و دنيا گسسته نمى‌شود، بلكه يكى اصلى و ديگرى فرعى و فرع در خدمت اصل قرار مى‌گيرد. حيات مادى به خدمت حيات معنوى درمى‌آيد ودنيا خادم آخرت مى‌شود.

از سويديگر، اگر دين گام به درون زندگى و دنياى بشر نگذارد و از اين راه كاستى‌ها و محدوديت‌هاى معرفتى او را درباره زندگى و حيات جبران نكند و سازوارى‌هاى شكلى حيات مادى با حيات معنوى را به او نياموزد، و نيز خواسته‌هاى نادرست بشر را در جهت‌دهى مادى زندگى و دست‌اندازى به حاكميت و اقتدار اجتماعى تعديل نكند، بى‌گمان بشر در سراب ماديت دنيا فرومى‌افتد و معنويات از نظر او دور مى‌مانند.

پس، دين هم از راه تعليم و تربيت انسان‌هاى صالح و مصلح در زندگى بشر نقش مى‌آفريند و هم با بيان هدف‌ها و ارزش‌ها و احكامى كه مؤمنان در زندگى جمعى خود بدان‌ها دغدغه خاطر دارند، به اجتماع و جامعه شكل مى‌دهد؛ يعنى از درون و بيرون، دنياى انسان‌ها را دينى مى‌كند. ايمان از درون، و عمل كردن برابر خواسته‌ها و آيين‌هاى دين از بيرون، دو عامل درخور و اساسى براى دينى كردن دنياى انسان‌ها و دست‌يابى بشر به سعادت دنيوى و اخروى‌اند. اجتماع و نظام يافتن چنين انسان‌هايى در زبان وحى، «امت» نام دارد.