مقدمه سوم: با جست‌وجو در روايات، به نمونه‌هاى بسيارى از احكام سلطانى پيامبر برمى‌خوريم، مانند فرمان‌هايى كه آن حضرت به سپاهيان و مجاهدان، هنگام حركت و رهسپارى آنان به سوى جبهه‌هاى نبرد، مى‌دادند:

... ولا تقتلوا شيخا فانيا، و لا صبيّا، و لا امرأة، و لا تقطعوا شجرا إلّا أن تضطرّوا إليها ...؛[١] پير سالخورده و كودك و زن را مكشيد و درختى را نبريد، مگر اين كه به اين امور، اضطرار يابيد.

امام پس از بيان مقدمات بالا مى‌نويسد:

جمله «لا ضرر و لا ضرار»، به عنوان حكم سلطانى و بر اين اساس كه پيامبر، مدير و حاكم امت اسلام است و به منظرو قطع ريشه‌هاى فساد از سوى آن حضرت، صادر شده است، نه به عنوان حكم الهى شرعى، و مفاد اين حكم سلطانى، اين است كه رعيت و مردمان حوزه حكومت اسلامى، حق زيان رسانيدن به يكديگر را ندارند.[٢] مى‌توان بر اساس سخن اخير امام گفت: دولت اسلامى مى‌تواند با استناد به قاعده نفى ضرر، از وارد كردن برخى از كالاهاى خارجى به كشور كه سبب زيان اقتصادى گروه‌هايى از مردم مى‌شوند، جلو بگيرد و كالاهاى مورد نياز

[١] - شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه، ج ١١، باب ١٥، ح ٢، ابواب جهاد العدو.

[٢] - جعفر سبحانى، تهذيب الاصول، ج ٢، ص ١١٢- ١١٧؛« قاعدتان فقهيتان»، ص ٥١- ٥٦.