حكومت اسلامى در كوثر زلال انديشه امام خمينى (ره) - گروهى از نويسندگان - الصفحة ٢٠٤
مردم را وارد كند و از پارهاى كتابها، مجلهها و نمايش فيلمها و تئاترهايى كه سلامت روحى و فرهنگى جامعه را تهديد مىكنند، باز بدارد و از كشت محصولات زيانآور مانند خشخاش، ساختن بناها و برجهاى بلند كه آسايش ساكنان منزلهاى همجوار را از بين مىبرند، توليد كالاها يا ارائه خدماتى كه با ارزشهاى دينى و ملى مردم، سازگارى ندارند و ... منفع كند. همانگونه مىتواند با استناد به اين قاعده به خراب كردن منزلها و مسجدها و دكانهايى كه در كه مسير خيابانها قرار گرفتهاند و سبب كندى رفت و آمد و در نتيجه وارد آمدن زيان به جان و مال مردم مىشوند بپردازد.
اضطرار
از عناوين ثانوى مهم در فقه اسلامى، عنوان اضطرار است.
امين الاسلام طبرسى، در ذيل آيه ١٧٣ بقره، اضطرار را چنين تعريف مىكند:
الاضطرار كلّ فعل لا يمكن المفعول به الامتناع منه، و ذلك كالجوع الذي يحدث للإنسان، فلا يمكنه الامتناع منه؛[١] ناگزيرى و ناچارى، عبارت است از هر كارى كه شخص نتواند از آن خوددارى بورزد، مانند گرسنگى كه انسان گرسنه نمىتواند از آن خوددارى ورزد.
واژه همانند اضطرار، واژه ضرورت است. تنها تفاوتى كه در سخنان لغتدانانان ميان اين دو كلمه ديده مىشود اين است كه اولى مصدر و دومى
[١] - امين الاسلام طبرسى، مجمع البيان، ج ١، ص ٢٥٧.