پيش‌فرض ديگرى كه در فهم و پذيرش نظريه ولايت فقيه نقش دارد، تصديق و باور به شأن و سمت حكومتى پيامبر صلّى اللّه عليه و اله است. پيامبر صلّى اللّه عليه و اله بر اساس رسالت خويش، وظيفه داشته در جامعه حكومت تشكيل دهد و مؤمنان را رهبرى كند.

نبوت و پيامبرى، به معناى ابلاغ وحى و راهنمايى مردمان، برابر رهنمودهاى وحى است. پيامبر، يعنى راهنما، كسى كه راه را نشان مى‌دهد.

ولى بشر، افزون بر راهنمايى به رهبرى نياز دارد. نيازمند است به فرد يا گروه ود ستگاهى كه زندگى جمعى او را سامان و سازمان بخشد و در جهت رشد و اعتلاى انسان‌ها از نيروها و استعدادهاى آنان به گونه صحيح بهره‌بردارى كند.

اين‌گونه رهبرى كه عهده‌دار رشد ابعاد انسانى و الهى بشر است، امامت ناميده مى‌شود. پيامبران بزرگ هر دو سمت را دارند هم نبى و هم امام هستند. پيامبر اسلامدر ميان مسلمانان، هم مبلّغ وحى بود و هم از سوى خداوند زعامت و رهبرى جامعه ايمانى را بر عهده داشت.

در اين كه پيامبر صلّى اللّه عليه و اله شأن و سمت رهبرى داشت و اين سمت الهى بود؛ يعنى خداوند آن حضرت را امام و رهبر قرار داد، همه مسلمانان اتفاق رأى دارند.[١] از روزگار فروپاشى نظام خلافت عثمانى- به ويژه از نيمه قرن اخير- با نفوذ انديشه سكولاريسم در ميان پاره‌اى متفكران دينى در جوامع اسلامى،

[١] - مجموعه آثار شهيد مطهرى، ج ٣، ص ٢٨١ و ٣١٨.