در اصل فراگيرى و جامع بودن دين همه مسلمانان اتفاق نظر دارند؛ اما در مفهوم، معنا و دايره شمول آرا، گوناگون است. نخست بايد ديد مراد از «دين» چيست و فراگير بودن آن، به چه معناست؟ در روشنگرى هريك از اين دو محور، ديدگاه امام، مورد نظر خواهد بود.

مراد از دين‌

وقتى گفته مى‌شود: دين جامع است، منظور از دين چيست؟ به ديگر سخن، متعلّق جامع بودن را چه‌چيزى تشكيل مى‌دهد؟ امام، متعلّق جامع بودن را دو چيز مى‌داند:

«قرآن مجيد» و «سنت» شامل همه دستورات و احكامى است كه بشر براى سعادت و كمال خود احتياج دارد.[١] مراد از فراگير بودن دين چيزهايى است كه به عنون دين شناخته مى‌شود، يعنى «قرآن» و «سنت». «قرآن» محتواى وحيانى دارد و متن خالص و اصلى دين را تشكيل مى‌دهد و اما «سنت» بدان جهت دين دانسته مى‌شود كه پيامبر صلّى اللّه عليه و اله به عنوان روشنگر و تفسيركننده قرآن، آموزه‌هاى آن را به مسلمانان تعليم كرده است:

و أنزلنا إليك الذّكر لتبيّن للنّاس ما نزّل إليهم و لعلّهم يتفكّرون.[٢] و ما آتاكم الرّسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا.[٣]

[١] - ولايت فقيه، ص ٢١.

[٢] - نحل، آيه ٤٤.

[٣] - حشر، آيه ٧.