نهضت ضداستعمارى مردم ايران با كودتاى ٢٨ مرداد ١٣٣٢ توسط آمريكا و انگليس و با همكارى عناصر دربار ايران سركوب شد. امروز با توجه به اسناد منتشره توسط سازمانهاى جاسوسى آمريكا و انگليس و كنار رفتن پرده ابهام از روى برخى زواياى «نهضت ملى كردن نفت»، كاملًا مشخص شده است كه اجراى كودتا عليه حركت مردمى توسط امپرياليست‌ها، بدون كمك نفوذى‌ها و چهره‌هاى وابسته و نهان روش، امّا متنفذ در سطوح كليدى تصميم‌گيرى برخى احزاب و جريانات سياسى امكانپذير نبوده است. در اين خصوص، به ويژه فعاليت يك خط خيانت در گروه ليبرال‌ها و برخى از رهبران جبهه ملى جهت موفقيت كودتا، بسيار زمينه‌ساز و موثر بوده است.[١]

يك روز پس از كودتا، نهضت مقاومت ملى، متشكل از نيروهايى با گرايشات ناسيوناليستى و مذهبى، به منظور ادامه مقاومت تشكيل شد. نهضت مقاومت ملى با تشكيل شعب مختلف، اقدام به مقاومت كرد كه مؤثرترين بخش آن، كميته دانشگاه و جنبش دانشجويى بود.

در مهرماه ١٣٣٢، پس از بازگشايى دانشگاه، فعاليتهاى دانشجويان در قالب برگزارى تظاهرات، پخش اعلاميه و ... شروع شد و در ١٦ مهرماه و ٢١ آبان‌ماه همان سال به ابتكار نهضت مقاومت ملى، راهپيمايى و تظاهرات گسترده دانشجويى در سطح شهر تهران صورت گرفت كه منجر به زدوخورد با نيروهاى حكومت نظامى و مجروح و دستگير شدن عده‌اى از دانشجويان شد.[٢]

[١] -زرشناس،« جنبش دانشجويى از ديروز تا امروز»، سايت باشگاه انديشه، ٢٧/ ٥/ ١٣٨٢.

[٢] -غلامرضا نجاتى، تاريخ سياسى بيست و پنج ساله ايران، ج ١، ص ١١١.