طرف ديگر روحانيونى همچون طالقانى، مطهرى، علامه طباطبائى، بهشتى، مكارم شيرازى، محمدتقى جعفرى، مفتح، محمدجواد حجتى كرمانى و ... از طريق انتشار كتاب و مجلات به پاسخگويى شبهات فرهنگى موجود و مقابله با ايدئولوژيهاى ضددينى پرداختند.[١]

روحانيون و متحدان آنها در بنيانگذارى بنگاههاى انتشاراتى براى ترويج عقايد خود نيز شركت كردند. مطابق پژوهشى در سال ١٣٥٥، تنها در تهران ٤٨ ناشر كتابهاى مذهبى وجود داشت كه بيست و شش‌تاى آنها فعاليت خود را با چاپ كتابهاى مذهبى در فاصله ١٣٤٢ تا ١٣٥٤ آغاز كرده بودند.[٢]

بعلاوه عده‌اى از روحانيون و طيفى از انديشمندان مذهبى با تأسيس مدارس «علوى» و «رفاه» و ديگر مدارس اسلامى، فعاليت اعتراضى خود را نسبت به سياستهاى آموزشى شاه نشان دادند.[٣]

از حدود سالهاى ١٣٥١ و ١٣٥٢، طيف نيروهاى مذهبى در جنبش دانشجويى رو به افزايش گذاشت، به گونه‌اى كه در سال ١٣٥٣ به‌عنوان يك نيروى مستقل و قابل توجه در جنبش دانشجويى تبديل شد. اين نيرو، در فعاليتهاى حماسى- مذهبى، نظير سالروز قيام پانزده خرداد، دست به رويكردهاى اعتراضى مى‌زد، از جمله برگزارى تظاهرات مستقلى در سال ١٣٥٣ به‌مناسبت بزرگداشت ١٥ خرداد.

در سالهاى نيمه اول دهه پنجاه، بخشى از چهره‌هاى معروف و اهل نظر روحانيت (نظير استاد مطهرى، شهيد مفتح، آيت‌الله خامنه‌اى، دكتر بهشتى، علامه جعفرى و ...) ارتباطى مستمر با جنبش دانشجويى برقرار كردند.

[١] -همان، ص ١٦٩.

[٢] -همانجا.

[٣] -همانجا.