«سازمان دانشجويان دانشگاه تهران» كه در كنترل دانشجويان توده‌اى بود، در تحليلهاى خود كه از طريق هفته‌نامه «دانشجو» به مسئوليت توران جاويد منتشر مى‌شد، جبهه ملى را تركيبى از جاسوسان و مزدوران امپرياليسم و مطرودين احزاب سياسى و معدودى ساده‌لوح و فريب‌خورده معرفى مى‌كرد و معتقد بود: اين جبهه امپرياليستى در كار مبارزان واقعى و صميمى ملت ايران اخلال مى‌كند.[١]

اين سازمان كه با «انجمن بين‌المللى دانشجويان» در پراگ ارتباط تشكيلاتى برقرار كرد، در دوران حكومت دكتر مصدق، عمده‌ترين مخالفتها و اعتراضهاى سياسى و صنفى دانشجويان را برضد دولت انجام داد. دانشجويان هوادار حزب توده به همراه ديگر هواداران اين حزب، در فاصله روزهاى ٢٥ تا ٢٨ مرداد ١٣٣٢ با انجام تظاهرات و ايجاد اغتشاش در سطح شهر تهران، در ايجاد زمينه براى انجام كودتاى ٢٨ مرداد مؤثر بودند.[٢]

٢- جريان ناسيوناليستى (ملى‌گرا): اين جريان حول محور مبارزه براى ملى شدن نفت به رهبرى دكتر مصدق سازمان يافته بودو به لحاظ هويت فكرى و ايدئولوژيك، وضعيت متشتت و غيرمنسجمى داشت. مهمترين محورهاى گسترش گرايشهاى ملى‌گرايانه در دانشگاه، متأثر از فعاليت احزاب ايران، ملت ايران، جمعيت مردم ايران، حزب زحمتكشان (و بعد از اختلاف و تفكيك) نيروى سوم بود. تفكيك گرايشهاى ملى و مذهبى در ميان دانشجويان با توجه به پيچيدگى خاص مسائل سياسى اين دوران، به‌صورت شفاف امكانپذير نبود.[٣]

[١] -همان، ص ١١٥.

[٢] -همان، صص ١١٣ و ١١٥.

[٣] -همان، ص ١٢٤.