مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٩ - ح سياسات اسلامى

جواب منفى بدهد (كه ناسازگار نيست) و همين بود مطلب ما.

بعضى از دانشمندان مسلمان مى‌گويند قسمت احكام ثابته ناظر به طبيعت ثابت انسانى است و قسمت احكام متغيره متوجه تغيير روابط انسان با طبيعت خارجى و عوارض طبيعت مذكور در خارج مى‌باشد.

بلى از ذهن ما بدور نمانده كه جمعى در پاره‌اى از احكام جزئى كه مربوط به زنان و بعضى از جهات ديگر است سؤالات و حتّى اعتراضاتى دارند كه محققين مسلمان جوابهايى به آنها داده‌اند و تفصيل اين مباحث از هدف اين فصل بيرون است و خوانندگان به كتب ديگر نگارنده و ساير دانشمندان مراجعه كنند.

نتيجه اين فصل اين شد كه اصول اعتقادى اسلام چالشى براى عقل ندارد بلكه همه آنها مطابق عقل و مأخوذ از واقعيت است و اصول شرعى آن مثل عبادات، معاملات، معاملات بالمعنى الاعم، احوال شخصيه، محرمات، اخلاقيات و سياسات) با زندگانى انسان در دنياى متحول و متغير هيچ مشكلى را ايجاد نمى‌كند و نتيجه طبيعى اين بحث اين مى‌شود كه تشكيل حكومت اسلامى در سرزمينهاى اسلامى هيچ مشكلى ندارد و دين، استفاده از امتيازات معقول تمدن و تلاش و در ترقّى بيشتر زندگى را رد نمى‌كند و تنها با منكرات، فحشاء و بيدادگرى و تبهكارى مخالفت مى‌ورزد.