گوناگون (قصههاى كوتاه و آموزنده) - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٩ - ١٠٦ - عقد القلب
وقتى معلقات و متابعات آن نيز به حساب آيد (٩٠٧٢) روايت مىشود؛ ولى اگر از مكررات صرف نظر شود و تنها روايات كه به مصدرآن متصل است، حساب شود (٢٧٦٢) روايت مىگردد. كه به قول مؤلف آن براى جمع آورى از هزار شيخ و استاد حديث نوشته و شانزده سال وقت صرف كردهاند. وبعضى ادعا كردهاند كه محمد بن اسماعيل بن ابراهيم بخارى (١٠٠٠٠٠) حديث صحيح و (١٠٠٠٠٠) غير صحيح را حفظ داشته بوده است. ترمذى ومسلم ونسايى وغيرهم از او روايت كردهاند.
از كشف الظنون نقل شده كه كتاب صحيح بخارى (٨٢) شرح دارد كه بهترين آنها به ترتيب شرح عسقلانى (فتح البارى) وشرح قسطلانى (ارشاد السارى) و شرح حسينى و عمدة القارى ميباشد.
تولد بخارى در شوال ١٩٤ و وفات او، در قريه خرتنك كه از قريههاى سمرقند است، دراول شوال درسال ٢٥٦ هجرى بوده است.
بخارى درجمع احاديث شروطى را مدار اعتبار قرار داره است كه معروف به شروط بخارى است.
١- سند روايت متصل باشد
٢- هريكى از راويان آن مسلمان راستگو باشد. و مدلس و مختلط نباشد. عادل باشد، ضابط و متحفظ و سليم الذهن و كم اشتباه (قليل الوهم) سليم الاعتقاد باشد و قد فرق فى ذلك بين اساطين المحدثين و بين اصحابهم وقسم هؤلاء الى درجات.
٣- التحرى فى الجمع، ما امكن التحرى و بذل اقصى الجهد فى ذلك و تتبع الحديث بالتعليقات الدقيقة وذلك للانتصار على رواية الحديث الصحيح كما ذكر فى غايته من تأليف الكتاب.
١٠٦- عقد القلب
جمعى گفتهاند مجرد علم بوجود خداوند ايمان است، بعضى گفتهاند ايمان، عمل