انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٨٠ - اشاره
روزها [ى شكست و پيروزى] را ميان مردم به نوبت مىگردانيم و خداوند كسانى را كه [واقعاً] ايمان آوردهاند معلوم بدارد، و از ميان شما گواهانى بگيرد، و خداوند ستمكاران را دوست نمىدارد»؛ مطابق اين آيه، همه انسانها از اين آزمون پيروز بيرون نمىآيند و گروهى در اثر ظلم از آن مردود شده و خود را از مهر و محبت الهى محروم مىكنند.
حال پرسش اين است كه ظلم در چه مواضعى از اين مسير رخ مىدهد؟ دليل اين ظلم چيست؟ و چرا انسان مرتكب ظلم مىشود؟ پاسخ اين پرسشها را مىتوان با درنگ در مجموعه آيات مربوط به موانع تعالى انسان دريافت.
براى پاسخ پرسشهاى ياد شده بايد توجه داشت كه مسير حيات انسانى، مسير تصميم و اقدام است؛ انسان ناگزير است كه براى تداوم بقا و استمرار سير خود، تصميم گرفته، ديگران را به استخدام درآورد و خود در چرخه حيات انسانى در خدمت ديگرى باشد؛ ازاينرو در هر اقدام انسانى، حقوق و منافع ديگران، حتى طبيعت و حيوانات نيز مطرح است و از آن متأثر مىشوند؛ چنانچه تصميم انسانى با موازين فطرى، عقلى و وحيانى هماهنگ نباشد باعث آسيب به خود و ديگران خواهد شد و اين همان مفهوم ظلمى است كه در تعامل انسانى پديد مىآيد و ريشه آن را بايد در تأثيرپذيرى اراده انسانى از عوامل درونى و بيرونى جستجو نمود.
انسان به لحاظ روانشناختى، حفظ حيات و تداوم لذات، خويش را بر هر چيز ديگرى ترجيح مىدهد؛ در صورتى كه ترجيح انسان، مبتنى بر منطق مادىگرايانه و سوداگرى باشد، به استكبار و استثمار انجاميده و