انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٢٦ - انسان

روايات اماميه از اهل بيت (عليهم السلام) تفصيلى بر آن افزوده شده است كه سجده بر هفت عضو، بزرگترين فريضه است و تفصيل، اين گونه است كه به جاى دو پا، زانوان و دو سرانگشت پاها آمده است؛ معناى آيه هم اين است كه با اين اعضا غير خدوند را نبايد سجده كرد، يا نماز جز براى خدا واجب نيست؛ چون نوعى عبادت است. با توجه به آنچه گفته شد سجده بر اعضاى هفتگانه ياد شده، واجب بوده و قرار دادن بينى بر روى زمين مستحب است و اهل بيت (عليهم السلام) آن را به طور كنايى به معناى ماليدن بينى بر خاك دانسته‌اند.

در نگاه برخى، بينى و پيشانى بر روى يك استخوان قرار داشته و نمازى كه در آن، بينى به آنچه كه پيشانى بر آن قرار مى‌گيرد ماليده نشود درست نيست؛ راوندى اين ديدگاه را به معناى شدت تاكيد در بيان استحباب دانسته است.[١]

ديدگاه‌هاى ديگر نيز پيرامون معناشناسى اين آيه بيان شده است؛ از جمله طبرسى بر اين عقيده است كه آيه به اين معناست كه كسى را براى خداوند در مكان‌هايى كه براى عبادت و نماز بنا شده شريك قرار ندهيد،[٢] همانند مسيحيان در كليساها و مشركان در كعبه، بنابراين مسجد را بيت الله مى‌گويند؛ البته افزون بر مساجد و نمازخانه، مكان‌هايى كه پيروان اديان ديگر براى عبادت بنا كرده‌اند نيز مشمول اين آيه هستند؛ همچنين آيه مانع نيست كه اسامى اين مكان‌ها و مساجد به چيزهايى جز خداوند، همانند بانى آن، مكان خاص و امور اعتبارى ديگر اضافه شده يا

[١]. فقه القرآن، ج ١، ص ١٠٩- ١١٠.

[٢]. مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥٦٠؛ روح البيان، ج ١٠، ص ٢٣١.